Cái vụ này tôi trải nghiệm rồi nè mọi người!

Sẳn dịp chị Nguyễn Phi Vân kể chuyện về nghề dọn phòng (trích dẫn bên dưới), một nghề được xem là thấp kém nhưng lại để lại cho chị những bài học quý giá, cái tôi kể chuyện tôi làm nghề tái chế rác thải ny lông nghe nha mọi người!

Lúc tôi mới học cách cắt túi ny lông thành những sợi dài dài như sợi len và dùng nó để móc/đan đồ dùng, cô giáo mà dạy tôi là người Pháp, cổ khó tính lắm, bắt làm đi làm lại hoài hà. Mà lúc đó dù tôi rất muốn làm công việc này nhưng bị bắt bẻ quá nên tôi cũng nản, mà nản nhất là câu mà cổ nói: Để làm tiếp công việc này thì tôi phải tự mình vào bãi rác mà nhặt rác ny lông về giặt sạch rồi sử dụng chứ đâu có ai làm giùm cho đâu nha. Trùi ui trùi, cái bản mặt tôi mà chui vô đống rác để lượm rác nghe thấy nhục nhục sao ấy. Dù thấy hơi nản nản do cô giáo khó tính với lại thấy nhục nhục nhưng tôi cũng ráng học. Nói là học chứ tôi học nhanh lắm, trong vòng 1-2 ngày là xong bước cơ bản, nghĩa là kỹ thuật cắt bao ny lông và kỹ thuật đan móc cơ bản. Xong rồi cái tôi rời khỏi astram đó, tôi đi bụi tiếp. Cái gì cũng vậy nha mọi người, phải đủ nhân đủ duyên mới làm được, chứ mình mới khởi ý muốn thôi thì vẫn chưa đủ. Muốn chỉ là một duyên đưa đẩy thôi. Nghĩa là tôi thật sự muốn làm công việc tái chế này trước, ý muốn khởi lên trước, rồi tôi tìm cách học này nọ, rồi khi đủ duyên cái tôi được đẩy đến cái astram này, nơi người ta có làm công việc này, rồi do đủ duyên nên tôi đến đúng lúc có người dạy ở đó, vì thường họ không có mặt, họ thường xuyên vào làng để dạy người dân, nhưng do đủ duyên nên tôi đến đó ở vài ngày thôi mà gặp họ có mặt tại đó nên họ mới dạy tôi được chớ. Vậy mà tôi vẫn chưa đủ duyên để thực sự say mê công việc mà tôi muốn làm. Cái tôi hết hạn visa Ấn độ, tôi sang Sri Lanka, tôi vào một trường thiền học thiền. Người ta đi học thiền, còn tôi thuộc dạng làm việc tay chân nha mọi người. Tôi ở thời gian lâu hơn người khác gấp đôi. Tôi lúc đầu cũng thiền ngồi, thiền đi theo đúng thời khóa biểu, được một thời gian cái  tôi tham gia làm công việc tay chân dọn dẹp này nọ khắp  trường thiền. Ông sư dạy thiền cũng nhận thấy khả năng ngộ thiền thông qua lao động của tôi nên ổng bảo mọi người kêu tôi làm việc này việc nọ. Tôi làm hết nha mọi người. Tôi nói với ổng rằng: Thiền đường của con là ở ngoài vườn. Mà lúc tôi ở ngoài vườn làm việc, tôi định tâm ghê gớm, ổng biết nên ổng để tôi làm mà hổng nói gì cả. Khu này nổi tiếng có rắn độc cắn phát là chết mà tôi ngày nào cũng đi chân không vào đó làm việc bằng tay không hổng có đeo găng giếc gì cả. Mà tôi chỉ bị kiến đen cắn thôi chứ chưa bao giờ thấy rắn, dù có lúc rắn bò cả vào tận thiền đường cơ.

Vậy mà nhờ làm vườn cái tôi ngộ ra đủ thứ chuyện. Làm vườn riết chán, cái tôi chuyển sang vào bếp. Trùi, không ngờ cái xứ này người ta sử dụng bao ny lông quá trời và quăng tứ tung khắp nơi, mà toàn là bao đẹp không hà, cái máu tái chế nổi dậy, cái tôi đi thu gom bao để làm việc tái chế nha mọi người. Tôi làm công việc ngay tại trường thiền luôn. Người ta ngồi thiền trong thiền đường, còn tôi thiền bằng cách tái chế rác thải. Cái hôm Phật đản, tôi xin phép ông sư ra ngoài khuôn viên trường thiền và bắt đầu công việc nhặt rác từ thùng rác. Lúc trước thấy việc này nhục nhục, nhưng sau một thời gian ăn dầm ở dề tại trường thiền, tôi làm việc này mà hổng thấy nhục nữa nha mọi người .Trái lại, công việc này đem lại một sự đam mê ghê gớm. Chỉ là lượm rác thôi mừ, có gì mà đam mê dữ vậy ta. Ờ, chỉ ai trải qua hoàn cảnh ấy mới hiểu, chứ nói rồi hình dung thì làm sao mà hình dung ra cho được. Giống như chị Nguyễn Phi Vân kể về chuyện nhờ nghề dọn phòng mà học được kỷ năng quản trị doanh nghiệp luôn đó. Cái gì cũng vậy. Những việc nhỏ xíu, cỏn con, được coi là hèn mọn, thấp kém mà nếu mình thật sự dấn thân (dấn thân khác với làm cho biết nha mọi người) thì cái mình học được là bất khả thuyết nghĩa là không thể nói ra thành lời được đó. Cho nên mọi người đọc bài viết của chị Phi Vân dưới đây mà thấy vậy rồi biết vậy, chứ thật ra, tôi trải qua rồi tôi mới biết, để có thể viết ra được những lời ấy là cả một…….cái gì đó ở đằng sau, giống như tôi làm công việc nhặt rác từ bãi rác vậy đó.

Sau một hồi nhập đề dài dòng thì đây là câu chuyện của chị Nguyễn Phi Vân nè mọi người. Lưu ý: Chị Nguyễn Phi Vân là nhà quản trị nên việc học ấy mang lại cho chị những cái liên quan đến quản trị, còn tôi hổng phải là nhà quản trị nên việc học của tôi không mang lại cái liên can đến quản trị. Nhưng mà đường đi và cách cảm nhận, trải nghiệm là không hề khác, giống như cùng là nước nhưng nước ở trong bình tròn thì có vẻ giống hình tròn, trong bình dài thì có vẻ giống hình dài vậy đó. Cái vẻ ấy là do hình dạng của cái bình tạo ra ảo giác khác chứ thật sự nước vẫn không hề khác.

NGÀY TRỞ LẠI

Tôi chọn khách sạn Hilton Sydney để kể cho con gái mình nghe một câu chuyện….

Hồi đó, tôi liều mạng rời khỏi Việt Nam để hiểu cái người ta gọi là trời cao đất rộng. Chỉ đủ tiền trả một học kỳ tiền học phí tại một trường cao đẳng nghề và đâu đó 2 tháng tiền sinh hoạt phí, tôi lên đường. Bạn hỏi tôi có sợ không? Tôi cũng là con người mà, lại là phụ nữ. Sợ chết khiếp đi ấy chứ. Nhưng chẳng lẽ ngồi nhà lo sợ mãi? Thôi cứ dấn thân. Khi ta gặp trường hợp nào đó mà rủi ro quá lớn, nỗi sợ hãi quá to, câu hỏi ta nên đặt ra cho mình là “What’s the worst case scenario? Trường hợp xấu nhất có thể xảy ra là gì?” Và trường hợp xấu nhất với tôi là hết 2 tháng mà không xoay sở được thì bất quá trở lại Việt Nam. Có thất bại khi trở về nhưng cũng được một bài học lớn. Nhưng tôi ra đi không phải để thất bại trở về!

Tôi chọn ngã rẽ đầu tiên là trường cao đẳng quản trị khách sạn William Blue, vì chưa đủ tiền để học đại học. Và vì học trường nghề thì dĩ nhiên sẽ dễ kiếm việc làm thêm. Sau 1 tháng xông pha, tôi nhận job đầu tiên cho một công ty chuyên cung cấp dịch vụ dọn phòng (house-keeping) cho các khách sạn ở Sydney. Và ngày đầu tiên đi làm, Hilton Sydney. Mùa đó là mùa lễ hội Mardi Gras – lễ hội dành cho giới LGBT, và Sydney khách sạn nào cũng kín phòng. Họ party. Họ quăng đồ vật vã khắp phòng. Nhiệm vụ của tôi là dọn phòng như một người vô hình. Trong mắt người đi thuê khách sạn, tôi không tồn tại. Và 16 cái phòng trong vòng 8 tiếng, lần đầu tiên trong đời tôi tự hỏi mình “Is it worth it? Có đáng như vậy hay không?”

Tận nhân lực, tri thiên mệnh. Tôi nghĩ thế. Kẻ thất bại là kẻ bỏ cuộc. Còn khi ta đã dấn thân, cứ phải làm tốt nhất, xuất sắc nhất, tận tâm tận lực nhất, dù đó chỉ là chuyện dọn phòng! Cứ thế tôi bước qua 6 tháng đầu tiên đời sinh viên tại Sydney, và tôi tồn tại. 6 tháng dọn phòng cuối cùng không chỉ là chuyện kiếm tiền. Nó dạy tôi tính kiên nhẫn, tính khiêm tốn, cách sắp xếp công việc khoa học nhất và chẳng thừa một giây vì bạn chỉ được cho đúng từng ấy thời gian. Nó dạy tôi cách quản trị tổng thể nhưng cực kỳ chi tiết. Không chi tiết sao được? Supervisor đi kiểm tra mà chỉ cần một chút đâu đó dưới góc bàn không lau sạch, bạn cũng bị khiển trách. Tất cả những kỷ luật này, sau này giúp tôi rất nhiều trong thời gian tham gia vào việc quản lý các công ty F&B, dịch vụ trong ngành nhượng quyền. Bạn thấy đó, trong những công việc dù là thấp kém nhất, vô hình nhất, ta cũng học.

Tôi trở lại để nói với con gái mình rằng, làm người phải biết tự thân vận động, đừng trông chờ vào ai khác. Con đường là ở trong ý chí của ta. Và một người dọn phòng của gần 20 năm trước, nay là khách tại nơi này. “Con nhìn những người dọn phòng đi. Hãy mỉm cười và trân trọng họ. Vì trong số đó, có những người sẽ quay về như mẹ con chúng ta của hôm nay.”

NỬA ĐỜI, TÔI HỐI HẬN!

Lại một bài chia sẻ của chị Nguyễn Phi Vân. FB của chị Nguyễn Phi Vân có nhiều bài chia sẻ rất hay và hữu ích đặc biệt dành cho giới trẻ. Mọi người nên theo dõi để học hỏi.

Đọc bài của một bạn làm career coach – tư vấn sự nghiệp tên Kathy Caprino, và nghiên cứu của bạn 11 năm cho cùng 1 đối tượng là những người đã nửa đường sự nghiệp. Nghiên cứu cho thấy người nửa đường sự nghiệp họ hối hận 5 điều. Share cho các bạn tham khảo nhé.

1. I wish I hadn’t listened to other people about what I should study and pursue – Ước gì tôi đã không theo đuổi nghề nghiệp chỉ vì nghe lời người khác: thiệt là trùng hợp quá. Mới hôm qua khi làm khách mời cho chương trình Thử thách nghề nghiệp của Hội SV Việt Nam tổ chức, tôi đã kể lại chuyện đi chia sẻ tại các trường đại học. Hơn một nửa các bạn sinh viên tôi từng tương tác nói rằng mình đang học ngành mà ba má hay gia đình lựa chọn (và chẳng thích chút nào). Xuất phát điểm của người thân khi hướng nghiệp là dựa vào nhu cầu xã hội. Nhưng các bạn nhớ status Ikigai của tôi không? Để ta hạnh phúc và sống có mục đích, đó phải là giao thoa của cái bạn yêu thích, cái bạn giỏi, cái xã hội cần, và cái bạn có thể được trả lương để làm. Trong nghiên cứu này, nhiều ngàn người vòng quanh thế giới đã hối hận vì sống nhờ vào giấc mơ người khác. Đến tuổi 40, giật mình ngoảnh lại thì ôi thôi đã trễ rồi, quay đầu không kịp nữa. Tôi cũng cúi đầu xin các bận phụ huynh hãy hướng nghiệp cho con em mình từ 4 vòng tròn trên, đừng ép các em hoàn thành giấc mơ của chính mình hay chỉ là cái nghề kiếm ra tiền có vẻ như nhiều nhất. Xin hãy cho các em theo đuổi ước mơ!

2. I wish I hadn’t worked so hard and missed out so much – Ước gì tôi đã không làm việc quá nhiều và chưa sống: những người giữa đời làm việc quá cật lực, ngoảnh lại thấy sao mình như kẻ đứng bên đường. Cuộc sống của gia đình, con cái, người thân, bạn bè sao chẳng có chút dấu ấn nào của mình trong đó. Nếu cuộc sống chỉ là công việc, còn việc đi đây đi đó khám phá thế giới, chơi, học, nuôi dưỡng tâm hồn đều là chuyện vô bổ phải bỏ qua, giữa đời người ta dừng lại ngơ ngác và hỏi mình “Đời sao mà trống trải và vô nghĩa?”

3. I wish I hadn’t let my fears stop me from making change – Ước gì tôi đã không cho phép nỗi sợ hãi ngăn chặn mình thay đổi: đã là người ai chẳng sợ đủ thứ. Bản năng là thế để bảo vệ ta khỏi những hiểm nguy. Và ai cũng sợ hết bạn ơi, không phải một mình mình. Sợ thất bại, sợ mất, sợ bị tổn thương, và vì thế sợ luôn cái gọi là thay đổi. Ai vượt qua được nỗi sợ hãi thì bước thênh thang trên những ước mơ. Ai để cho nỗi sợ hãi quấn lấy mình, nửa đời ngồi hối hận vì bản thân chưa một lần dám rón rén bước ra khỏi vòng an toàn do chính mình thêu dệt.

4. I wish I had learned how to address toxic situations and people – Ước gì tôi đã học được cách giải quyết những trường hợp hay con người độc hại: cứ những thứ tiêu cực, những môi trường tiêu cực, những con người tiêu cực mà ở quanh ta thì dĩ nhiên ta sớm muộc cũng bị nhiễm mấy liều. Công việc cũng vậy, quan hệ xã hội cũng vậy, chính suy nghĩ của ta cũng vậy. Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng mà. Ông bà ta thông minh lắm và đã nhắc nhở ta như thế. Cho nên bạn phải học cách nhận thức cái gì là độc hại và học cách bảo vệ lấy chính mình, chữa lành sự nhiễm độc của chính mình, và chọn cho mình cách sống trong môi trường và tư duy tích cực.

5. I wish I hadn’t let myself become so trapped around money – Ước gì tôi đã không cho phép đời mình bị nhốt trong cái chuồng tiền bạc: nghiên cứu ghi lại bao nhiêu là nước mắt, sự hối hận, sự day dứt của người nửa đời sự nghiệp về một chữ “tiền”. Cũng dễ hiểu thôi phải không? Bao nhiêu người tại Việt Nam ta cũng đang bị tiền nó đè lên cổ, làm nô lệ một cách tự nguyện và đôi khi có chút tự hào. Lời kẻ nửa đời: “Tôi biết mình đang bị kẹt với đồng tiền. Tôi biết mình đang sống cuộc đời chẳng phải bản thân mong muốn. Tôi chán nản và trầm cảm. Nhưng tôi chẳng biết phải thoát ra thế nào vì uy lực quá lớn của đồng tiền.” Thế nào là đủ? Thế nào là tự do? Và tiền có mua được thời gian còn lại của một đời người?

Thế giới chính là tâm thế của ta.

Đây là bài chia sẻ của cô Nguyễn Phi Vân trên Facebook. Đăng cho mọi người đọc tham khảo.

Hôm qua, một bạn trẻ nhắn vào inbox tâm sự là bạn đang stress lắm, vì làm chung công ty mấy chục người mà bạn chẳng chơi được với ai. Bạn thấy mọi người toàn nói chuyện mình chẳng quan tâm, có những quan điểm hoàn toàn trái ngược, và vì thế không muốn cũng không buồn nói chuyện. “Không muốn nói nữa, mệt quá!” Hỏi chị ơi giờ em phải làm sao.

Ông bà ta nói hiểu mình, hiểu người. Ấy là ông bà ta học thuộc bài EQ – trí tuệ cảm xúc tốt ghê. Thế giới này đâu chỉ có ta, chỉ có họ, và mỗi cá nhân có quan điểm và cách sống khác nhau là chuyện thường mà? Vấn đề là ta dung nạp thế nào, hội nhập thế nào vào thế giới xung quanh. Bạn biết bước đầu tiên phải làm là gì không? Educate yourself – Dạy dỗ chính bản thân mình trước đã. Nếu không thay đổi được thế giới, hãy thay đổi bản thân mình. The good news is – tin mừng là khi ta thay đổi, vũ trụ quanh ta thay đổi. Thế giới là gì nếu không phải là sự phản ánh chính tâm thế của ta?

Giờ chỉ cho bạn chiêu này, sử dụng EQ để hội nhập thế giới nhe. EQ gồm có 2 phần:

1. Personal Competence – Năng lực bản thân:

Thấy chưa? Nói gì cũng quay về bản thân mình trước đã. Để tạo cho mình sức mạnh này, bạn lưu ý 2 chuyện nhe. Chuyện thứ nhất là Self-Awareness – Nhận thức về bản thân. Nghĩa là mọi lúc mọi nơi bạn nhận biết là mình đang cảm xúc thế nào, ví dụ giận, ghét, buồn, khó chịu, bối rối, vv.

Chuyện thứ hai là Self-Management, nghĩa là sau khi nhận thức được cảm xúc của mình thì linh hoạt và tích cực thay đổi hành vi của mình. Ví dụ bạn nghe ai nói gì xong thì thấy bực mình. Trước hết phải biết mình đang bực mình đã. Nói vậy không dễ nhe. Phải tập theo dõi và nhận diện cảm xúc bản thân.

Chuyện này không phải ai cũng làm được. Sau khi biết mình đang bực mình rồi, thường thì nếu không biết có thể quay quắt bỏ đi. Giờ hãy nói với mình là ta cần phản ứng tích cực hơn, ví dụ như là hỏi tiếp tại sao người ta nói thế, có gì uẩn khúc chăng? Vậy là bạn vừa làm được 2 chuyện cực khó mà cực lợi ích cho bản thân để hội nhập vào thế giới rồi đó.

2. Social Competence – Năng lực xã hội

Ở trên là hiểu mình, bây giờ đến hiểu người nè. Để hiểu người ta cũng cần 2 kỹ năng sau. Trước hết là Social Awareness – Nhận thức xã hội. Đây là khả năng hiểu và đọc được cảm xúc của người đối diện. Cảm xúc mà bộc phát ra thì quá dễ rồi, nhưng có những thứ rất tinh vi, phải quan sát tốt mới mong thấy được. Mà loài người là loài che giấu cảm xúc hay cực. Do đó, nói thế không phải thế. Cười chưa chắc đã vui.

Đọc được cảm xúc rồi thì đến đoạn Relationship Management – Quản trị quan hệ. Mình biết người ta miệng cười mà lòng buồn rũ rượi thì mình phải có cách tiếp cận khác chứ phải không? Đoạn này là cách bạn quản trị cách tiếp cận giữa mình với người đối diện sao cho phù hợp nhất với tình cảnh lúc đó. Bỏ đi hay hỏi thêm vài câu cho người ta tâm sự? Im lặng hay chạm tay vào vai người đối diện để bày tỏ chút cổ vũ của bản thân?

Cuối cùng quay về là phải nhận thức rồi chọn cách tiếp cận, cho bản thân và cho cả thế giới quanh mình. Đừng đổ lỗi cho ai chuyện gì. Người ta sao cứ sao. Mình nhận thức và quản trị bản thân, quản trị các quan hệ xã hội của mình trước đã.

Giờ thử bước ra thay đổi thế giới xem sao nhé. Thế giới chính là tâm thế của ta.

DON’T TAKE IT PERSONAL!

Đây là một bài viết trên Facebook của cô Nguyễn Phi Vân. Thấy nên lụm về chia sẻ cho mọi người cùng đọc.

Rất nhiều bạn inbox kể cho tôi nghe bản thân cảm thấy bị tổn thương thế nào vì lời nói của người khác. Các bạn trách sao người ta không nhạy cảm, thờ ơ, thiếu trí tuệ cảm xúc.... Tôi thì nghĩ khác. Chia sẻ góc nhìn này cho các bạn để không còn bị tổn thương nữa nhé.

Don’t take it personal - Đừng nghĩ người ta công kích mình. It’s their problems, not yours - Họ có vấn đề, không phải bạn.

Thật ra, cách hành xử, lời nói, thái độ của một người đối với bạn, đối với một sự việc có khi chẳng liên quan gì đến bạn. Con người đi qua bao sóng gió, được mất, tổn thương, đau khổ trong đời và tất cả đều được ghi lại trong một kho tàng mà chúng ta không hề hay biết gọi là tiềm thức và tàng thức. Chúng nằm đó, chực chờ một tín hiệu mồi. Hễ nhìn thấy là lập tức trỗi dậy. Và cơn giận, cái ghét, sự căm hờn bỗng dưng được dịp vỡ oà. Cái cơn đó là trút lên chuyện cũ, chuyện bị dìm hàng mấy chục năm nay, chẳng liên quan gì đến bạn. Chẳng may bạn chọn nhầm giờ, gợi mở. Thế là bạn lãnh đủ.

Ví dụ cụ thể gần đây luôn nè. Một bạn nữ tâm sự vừa mới gặp đã ghét cay ghét đắng một đứa khác. Chẳng vì lý do gì. Thấy ghét, vậy thôi. Sau thời gian làm việc nhóm, sao thấy ai cũng khen nó dễ thương, tử tế, bạn bèn suy đi xét lại. Cuối cùng cô vỡ ra là anh chàng này có nét giống bạn trai đã từng làm cô đau khổ. Vậy là ghét chứ cậu kia có làm gì đâu.

Cho nên, có khi những câu nói, những chuyện làm tổn thương ta chỉ là vấn đề chưa giải quyết của người nói, người tỏ thái độ. Ta cần phải tách mình ra khỏi sự việc, suy nghĩ, tìm hiểu, và có khi nên cảm thông, giúp đỡ họ nữa kìa. Giận làm gì cho mệt! Tôi thấy ai nổi cơn, sau đó hay lại hỏi ‘Are you OK?’ và thế là nghe một câu chuyện dài dằng dặc của những thăng trầm, đau khổ, vui buồn, và có khi cả một lời xin lỗi. Tôi có ông anh, hay giận lắm. Có khi nửa đêm gọi điện và giận dữ kể chuyện người ta nói này nói nọ mình. Giận ngủ không được. Tôi nghe xong chỉ trả lời ‘Anh mắc mưu rồi!’ Ổng hỏi mắc mưu gì. Tôi nói người ta muốn anh giận, đem hết những cặn bã hờn uất của mình đổ lên người anh. Thế là anh nhận hết giờ này còn thao thức, bực dọc. Người ta trút được hết giờ đang ngon giấc. Thế là ổng cười xoà bỏ đi ngủ.

Don’t take it personal! Đừng tự mình nhận hết cái giận, sự công kích của người khác các bạn ạ. Cho người ta trút hết đi rồi tìm hiểu tại sao. Đời thật ra rất nhẹ nhàng. 

Nguyễn Phi Vân