CÁCH SỬ DỤNG BLOG NÀY

1. Đi tượng đc gi:1. Nhng bn tr có máu phiêu lưu thích chu du x người trong thi gian dài nhưng vi s tin ti thiu nht có th; 2. Nhng người có tâm hn rng m, sn sàng dp cái tôi và quan đim ca mình sang bên đ tiếp nhn nhng quan đim mi.


2. Quan đim: Bn suy nghĩ khác tôi không có nghĩa là bn đúng, tôi sai hay tôi đúng, bn sai. Bn suy nghĩ khác tôi bi vì tôi và bn không ging nhau. The meaning of life is not in trying to find out who is right, who is wrong; the meaning of life is in accepting each other's differences.


3. Phương tin: "Vi bát cơm ngàn nhà; Mt mình muôn dm xa; Chn chn không phi nhà; Ch nào cũng là nhà."

4. Ni dung: Bao gm nhiu lĩnh vc mà tôi quan tâm 1. Du lch bi (Budget Travelling) 2. Sng ti gin (Minimalism) 3. Tái chế và tái s dng (Upcycle & Repurpose) 4. Tâm linh (Spirituality) 5. Triết lý cuc sng

Chủ Nhật, 12 tháng 6, 2011

Tôi đi Mông Cổ (3): Kharkhorin

Kỳ trước: Tôi đi Mông Cổ (2): Thủ đô Ulaanbaatar (viết tắt là UB)-Gia hạn visa tại Mông Cổ

Thật ra xe buýt đi từ UB đến Kharkhorin là một trong những xe buýt tốt nhất của Mông Cổ bởi vì đó là xe máy lạnh và mỗi người đều có số ghế cả. Ngoài ra xe chạy cũng khá nhanh, xuất bến lúc 11h sáng mà khoảng 6h chiều đã đến nơi. Ah quên, khoảng cách từ UB đến Kharkhorin là khoảng 370 km và chỉ có lúc đầu là đường xấu thôi, sau đó là đường tráng nhựa xe chạy êm ru. Dọc đường tôi được nhìn thấy các bầy gia súc được thả rong ngoài đồng cỏ.

Ở Mông Cổ, các bạn biết xe dừng cho đi toilet như thế nào không vậy? Tôi học được cách đi toilet ở đây rồi nhé. Ở Việt Nam có nhiều cây hay lùm bụi cây, vì vậy mỗi người chui vào một lùm mà đi. Ở Mông Cổ chỉ có thảo nguyên mênh mông thì làm gì có lùm cho mà chui (nếu thấy đống đá thì chớ có dại mà “tè” bậy vào nhé- đống đá là vật thiêng của họ đó, làm bậy có khi bị quýnh phù mỏ.) Giữa thảo nguyên như thế thì người ta “đái đường” bằng cách cởi áo khoác ra buộc ngang bụng và tuột quần quay lưng về phía xe mà “tè”. Hoặc có người lấy áo dài truyền thống ra khoác vào người. Áo khoác hoặc áo dài che đi phần mông vì vậy dù “tè” giữa thảo nguyên cũng chả ai nhìn thấy ngoại trừ những người đi hướng ngược lại- nghĩa là từ thảo nguyên đi ra đường cái ấy.

Xe dừng dọc đường cho hành khách vào ăn trưa khoảng 2h. Ở Mông Cổ người ta ăn trưa khá trễ đấy nhé, toàn là ăn vào khoảng 2-3h không hà. Tôi cũng vào nhà hàng như mọi người, đọc thực đơn chả hiểu nhưng thấy ai cũng gọi món trà sữa nên tôi cũng gọi (thức uống này cực kỳ phổ biến- đó là trà pha sữa nhưng sữa thì nhiều hơn trà và uống khá lạt, tóm lại chả có vị gì hết, tuy nhiên theo tôi đây là món khá tốt cho sức khỏe và lại rẻ- chỉ 200 T là có một bát/ly trà sữa rồi.) Sau đó tôi gọi hai cái dumpling ăn. Tôi thuộc lòng từ dumpling được viết bằng tiếng Mông Cổ rồi nhé. Bên trong món này độn toàn thịt, không có bột hay rau củ (dân Mông Cổ hiếm khi ăn rau củ lắm.) thường có giá là 400 T/cái. Tóm lại chỉ một bát trà sữa hay 2-3 cái dumpling là đủ no rồi các bạn nhé.

Khi xe đến bến, thường ở Mông Cổ bến xe nằm ngay trước cổng chợ địa phương, tôi bước ra đứng lớ ngớ trước cảnh thảo nguyên mênh mông và nơi này trông giống một ngôi làng miền núi của Việt Nam hơn, chứ gọi là thành phố thì hơi quá. Một chị phụ nữ chào bằng tiếng Mông, chả hiểu, chị ta chuyển qua tiếng Anh và móc tờ brochure giới thiệu ger (lều của dân du mục) của gia đình chị ta. Chị ta nói giá 7 đô. Tôi chê mắc và nói trong sách nói có nơi chỉ có giá 5.000 T thôi. Chị ta ngần ngừ và nói giá bao gồm luôn ăn sáng. Tôi nói tôi không ăn sáng đâu (ngày nào cũng ăn bánh mì với bơ hoặc mứt chỉ có chết) và dợm bước đi. Chị ta nói 5.000T cũng được nhưng hiện tại chị ta có 3 khách rồi và họ trả 6.000T và chị ta yêu cầu tôi giữ bí mật. Dĩ nhiên rồi. Chị ta dẫn tôi vào khu chợ cạnh bên để tôi mua rau củ và nói tôi có thể nấu trong cái bếp ở ger của chị ta. Tôi mua cả kg cà rốt và khoai tây (ở Mông Cổ hai món này là rẻ nhất-tương đương một đô Mỹ/kg) và vài thứ rau và ớt xanh Đà Lạt.

Chị ta dẫn tôi đến chỗ đỗ xe để đưa tôi về khu nhà của chị ta. Đó là một khu đất với ba cái lều. Cái đầu tiên là của gia đình chị ta.Cái thứ hai là dành cho khách nữ và cái thứ ba là dành cho khách nam. Trong cái lều của tôi có 5 cái giường, chính giữa là một cái bàn ăn và một cái lò đốt củi. Tóm lại tôi rất lấy làm thích thú vì lần đầu tiên trong đời được ở ger. Nhà tắm nước nóng và toilet thì nằm tách rời ra ở bên ngoài. Muốn tắm thì phải trả 2.500 T/lần. Toilet thì khá sạch sẽ và có miếng bọc cái bàn cầu để ngồi không bị lạnh mông nữa đó các bạn.
Ger của tôi ở chính giữa ấy - Xinh không nào???

Người phụ nữ Pháp ở trong ger của tôi cũng chính là người ở chung dorm với tôi ở UB. Gặp lại nhau tại đây, chúng tôi “tám” quá trời. Bà ta bảo đi bộ vào núi hai ngày rồi và mỗi ngày đi 25km. Khi trời mưa dừng lại trú ở ger của người địa phương. Ger thứ nhất mời bà ta uống trà. Ger thứ hai mời bà ta yagout do họ tự làm.

Ngày hôm sau trong ger của tôi còn xuất hiện một cặp người Pháp. Cô gái lai giữa Châu Á (Trung Quốc) và Châu Âu trông giống y một phụ nữ Tây Tạng vậy đó-khá đẹp. Họ vừa thực hiện xong chuyến cưỡi ngựa 4 ngày về (hai ngày đi và hai ngày về.) Họ bảo lần đầu tiên họ cưỡi ngựa và mỗi người té một lần. Họ bảo cưỡi ngựa không dễ đâu và khá là “ê ẩm” cho cái bàn tọa. Họ nói 4 ngày trên lưng ngựa là quá đủ và không nghĩ mình sẽ thực hiện lại. Họ rời nước Pháp cách đây hai tháng và dự định thực hiện chuyến đi trong vài năm- đi đến khi nào hết tiền thì về. Cả hai đều chuyên về khảo cổ học đấy.

Ngoài ra trong ger dành cho nam còn có hai bạn đến từ Israel. Họ muốn thực hiện chuyến đi cưỡi ngựa vào hôm sau nên hỏi tôi có muốn tham gia để chia chi phí không. Tôi nói không.

Tóm lại cũng có khá nhiều du khách đến Mông Cổ và chọn cách đi độc lập như tôi vậy đó- nghĩa là không mua tour cũng không thuê xe, mà dựa vào phương tiện giao thông công cộng. Đi đến đâu thì thực hiện tour ngắn ngày đến đó nếu muốn.

Hai bạn người Pháp nói họ ở Mông Cổ khoảng 1 tháng rồi và tin cũng như trải nghiệm điều mà sách hướng dẫn Lonely Planet nói – đó là ở Mông Cổ không có giao thông công cộng đi từ thành phố đến thành phố khác. Đa phần là đi từ UB đến một thành phố nào đó, sau đó trở về UB và đón xe từ UB đi đến thành phố khác. Đó là cách rẻ nhất để đi. Nếu không muốn đi rẻ như thế (thật ra cũng không rẻ khi phải đón xe đi tới lui UB nhưng là rẻ hơn so với cách thứ 2) thì thuê xe và tìm ai cũng đi chung đoạn đường mà chia tiền (làm sao tìm ra đây???). Họ bảo họ trải nghiệm việc quá giang xe có trả tiền rồi. Đợi 2-3 ngày cũng không có xe đi ngang thì lấy gì mà quá giang. Hỏi người địa phương thì người chỉ đứng đợi chỗ này, người chỉ đứng đợi chỗ kia, đợi mãi chả có nên chỉ còn cách đón xe về lại UB.

Nhiều du khách đến Kharkhorin là vì muốn tham quan chùa và cũng là bảo tàng Erdene Zuu –đây là một di sản văn hóa thế giới nhưng vé vào cửa nếu so với ở Trung Quốc thì khá rẻ- chỉ 3 đô (3.500T), máy ảnh trả thêm 5 đô, video 10 đô. Tuy nhiên nếu không muốn mua vé thì vẫn có thể vào bên trong đi lòng vòng tham quan các tòa nhà và vẫn có thể vào chùa xem các vị sư tụng kinh (chùa ở đây có kiến trúc Tây Tạng.) Ngoài ra có thể đi ra cửa Đông để đến xem con rùa đá (thực ra phải gọi là lão rùa mới đúng chứ) có từ thế kỷ thứ 13.
Monastery in Erdene Zuu

Buildings in Erdene Zuu

Stone turtle from 13th century and ME- behind us are souvenir stalls

Surrounding walls of Erdene Zuu

Map of nearby attractions

Kharkhorin nổi tiếng vì trước đây là khu tiếp tế lương thực của Thành Cát Tư Hãn, sau đó đến đời con của ông ta thì biến nó thành thủ đô trong 40 năm, thu hút nhiều nghệ sĩ, thương gia và thợ lành nghề từ khắp Châu Á và cả Châu Âu. Sau đó khi cháu của Thành Cát Tư Hãn lên ngôi thì quyết định dời thủ đô về Bắc Kinh (cháu của Thành Cát Tư Hãn là Kublai người sáng lập ra nhà Nguyên ở Trung Quốc và cũng là người cho quân đánh Việt Nam đấy.) thì thủ đô Kharkhorin chỉ còn là quá khứ. Sau này khi Liên Xô vào Mông Cổ thì họ xây dựng những tòa nhà kiểu Liên Xô ở đây.

Thiền viện Erdene Zuu bị bỏ hoang suốt thời kỳ Liên Xô cai trị và chỉ được phục hồi sau khi chế độ cộng sản tại Mông Cổ được thay bằng chế độ dân chủ vào năm 1990. Các tranh ảnh được người dân cất giấu được quy trả lại cho thiền viện. Ngày nay nhiều người tin rằng đây là thiền viện quan trọng nhất của Mông Cổ.

Ngoài ra tại Kharkhorin còn có một bảo tàng mới mở là bảo tàng Kharkhorin, nằm cách thiền viện bảo tàng Erdene Zuu khoảng 300 mét. Trong bảo tàng có trưng bày khá nhiều những di vật làm bằng đá như bia biểu, tượng Phật hay những vật dụng đá. Ngoài ra còn trưng bày những cổ vật được khai quật tại Kharkhorin.

Kharkhorin giống như làng trên núi vậy đó-tuy nhiên ở đây nó lại nằm trên thảo nguyên. Từ ger của tôi đi đến chợ (khu trung tâm) khoảng 15 phút đi bộ. Tôi có thể nấu rau củ tại ger của mình rồi (mặc dù lúc đầu chị chủ nhà nói rằng tôi có thể nấu trong ger của chị ta nhưng sau đó lại bảo là cho tôi mượn nồi và tôi nấu trên cái bếp củi trong ger của mình. Dân Mông Cổ đổi ý xoàn xoạt, hèn chi sách hướng dẫn du lịch bảo phải ghi ra giấy hết những gì họ nói đặc biệt là những vấn đề liên quan đến tiền bạc, nếu không thì sau này rất mất thời gian cãi cọ với họ). Lúc đầu tôi chả biết nhóm lửa củi thế nào nên nhờ thằng bé, con chị ta nhóm hộ. Lần sau tôi tự nhóm. Thật ra cũng khá dễ bởi vì cái bếp củi của họ khá là đặc biệt. Bên trên có cái nắp đậy lại. Bên hông là ngăn mở ra cho củi vào, cửa này có ba cái lỗ. Sau đó thì đóng cửa hông lại, vậy là kín gió nhưng vẫn có không khí vào bằng ba cái lỗ ở cửa hông. Khói thoát ra từ ống khói gắn vào lò và bốc lên trên nóc ger.
My stove for cooking food and heating

Tôi mượn nồi của họ, cho nước vào đun sôi, sau đó cho đủ loại rau củ mà tôi mua được, loại nào lâu chín thì cho vào trước, loại nào mau chín thì cho vào sau, đóng kín nắp, gần chín thì cho muối vào (tôi chỉ có đúng gia vị muối –may là tôi mang theo dao và đũa, tôi xắt thức ăn trên cái dĩa mượn của chủ nhà). Vậy là tôi có một nồi hầm rau củ, ăn khá ngon bởi vì củ của họ trồng tự nhiên nên nhìn xấu xí và đầy đất chứ không đẹp như của Trung Quốc đâu, ngoại trừ ớt Đà Lạt nhìn khá đẹp và khá mắc tiền nên chắc là nhập từ Trung Quốc rồi. Vậy là tôi khỏi tốn 3.000 T cho buổi chiều (chủ nhà nấu) mà lại ăn rau củ thoải mái. Nhìn thấy nồi rau củ của tôi, ai cũng lắc đầu và nói tôi đúng là ăn rau củ nhiều nhất thế giới!!!!!!!!!!)

Buổi chiều tối đêm thứ hai của tôi tại Kharkhorin, chúng tôi được dự một buổi hòa nhạc do một người biểu diễn ngay tại trước ger. Lúc đó có 6 khách ở và mỗi khách trả 5.000 T. Tôi thấy cũng đáng bởi vì số tiền này chúng tôi trả trực tiếp cho nghệ nhân (không biết ông ta có chia chác gì với chủ nhà không???). Ông ta biểu diễn khoảng 30 phút với 4 dụng cụ: đàn violin (??? không biết gọi là gì nên gọi đại) truyền thống của Mông Cổ- loại đàn có hình con ngựa ở trên đầu ấy, ống sáo, đàn giống như đàn tranh của Việt Nam và một ống tre mà ông ta sử dụng gõ vào môi, răng, mũi, đầu, gáy đều phát ra tiếng nhạc. Sau khi biểu diễn xong thì ông ta mời mọi người mua đĩa CD gồm 20 bài hát do ông ta biểu diễn với giá 15.000 T; tuy nhiên ông ta chỉ còn đúng một đĩa, không biết do mọi người nhường nhau hay chê mắc mà cuối cùng không ai mua cả.
Throat singer with Mogolian traditional violin

Khu ger tôi ở cách hơi khá xa trung tâm. Từ đó đến chợ là khoảng 15 phút đi bộ. Từ chợ đi thêm vài phút thì đến đường cái nơi có những nhà hàng khá ngon và rẻ hơn so với những nhà hàng gần bảo tàng Erdene Zuu. Bát trà sữa truyền thống có giá chỉ 150T, bánh dumpling thịt có giá 300T/cái thôi. Thường buổi trưa tôi ăn thịt (ở Mông Cổ khó mà ăn chay lắm nhé bởi vì thịt còn rẻ hơn cả rau củ nữa; trong khi ở Ấn độ thì thịt quá đắt nên rất dễ ăn chay), thậm chí lần đầu tiên trong đời tôi thấy một tô súp mà chỉ có mì và thịt, không có lấy một cọng rau (chắc có vài lát tỏi mỏng manh nên tôi không để ý chăng??) Sau đó về ger thì lấy nồi súp rau củ ra ngồi húp. Có vẻ chủ nhà của tôi không thích ý kiến này lắm bởi vì tôi chỉ ở mà không chịu ăn cũng như mua tour cưỡi ngựa của họ. Tuy nhiên tôi không thích những cái đó thì làm sao được chứ????

Từ chợ cũng là bến xe đi ra bưu điện khoảng 10 phút nữa. Ở Mông Cổ muốn vào mạng internet thì chỉ có nước ra bưu điện nơi có chừng mấy cái máy tính nối mạng cho khách sử dụng với giá rẻ nhất là 0.5 đô Mỹ/giờ. Và có khi họ nghỉ làm việc vào cuối tuần nên có thể phòng internet cũng đóng cửa. Mông Cổ mà, cái gì cũng có thể xảy ra.

Từ bưu điện tôi đi bộ khoảng 15 phút thì đến bờ sông. Hôm nay là cuối tuần và trời lại có nắng nên người dân ra đây vui chơi và bơi lội. Tôi có thấy đàn ngựa cũng đứng dưới nước đùa giỡn (!!!!) cả mấy tiếng đồng hồ luôn ấy. Tôi leo lên đồi và chụp hình toàn cảnh Kharkhorin với cây cầu dài nhất vùng của họ. Nói chung cảnh thảo nguyên ở Mông Cổ cũng khá đẹp dù nhìn quanh quất chỉ thấy thảo nguyên mênh mông.
Local gers on the foot of hills

Sheep on the hill

The biggest bridge where people can wait for a lift and where I just had a bath in the river which saved me 2.500T for a hot shower in my ger

If Mongolians don't stay in gers, they stay in houses with wooden fences

Trên đường về lại ger, tôi dừng lại một quán cà phê do người nước ngoài mở và “tám” với một người Pháp (làm việc tại đây-chuyên tổ chức các tour cưỡi ngựa) và hai du khách người Đức (hai thằng cha này còn điên hơn cả tôi-thuê xe tự lái ở Mông Cổ-thật kinh dị khi không biết đọc tiếng Mông cổ mà tự mò đường bởi vì ở Mông Cổ hầu như chả có đường xá, đặc biệt ở những khu vùng sâu vùng xa-khổ nỗi những nơi này cảnh mới đẹp- nên ngay cả người Mông Cổ còn phải hỏi đường người địa phương thì mới “mò” ra được.)

Anh chàng người Pháp cho biết rằng dân Mông Cổ chả có khái niệm đúng giờ gì hết. Khi hẹn với họ rằng 9h xuất phát thì 9h họ xuất hiện, sau đó đi siêu thị mua đồ, sau đó lại vòng về nhà lấy quần áo. Ở Việt Nam mình hình như không có vụ này phải không các bạn????

Ngoài ra cách giải quyết vấn đề của người Mông Cổ cũng khá là lạ lùng. Vì vậy tôi cần ở đủ lâu để hiểu họ. Ví dụ tại ger của tôi, tôi phơi đôi vớ ra ngoài và dự định khi nào ráo nước sẽ mang vào ger. Nhưng khoảng 1 tiếng sau ra xem thì chả thấy. Nghĩ rằng con chủ nhà nghịch phá hay chủ nhà lấy nhằm với quần áo con họ nên tôi hỏi họ và nói có thể đôi vớ nhẹ quá nên gió thổi bay mất cũng không chừng thì buồn cười lắm, họ tìm cách chứng minh là tôi nhầm bằng cách đến giường của tôi lấy đôi vớ khác của tôi nói phải cái này không, sau đó nói tôi lục lọi hành lý xem có quên đâu không. Một lúc sau tôi nhớ đến mình còn một đôi tương tự nên mang đến nói họ. Người chồng dẫn tôi trở lại ger và nói tôi ghi ra những thứ mình có như hiện tại tôi có bao nhiêu tiền, có mấy cái camera, có mấy cái quần, mấy cái áo,….Tôi buồn cười nên hỏi tại sao tôi phải làm thế thì cậu con trai của họ bước vào, chìa đôi vớ của tôi ra và nói gì đó bằng tiếng Mông Cổ với người bố. Người bố bảo họ phơi đồ trẻ con chồng lên vớ của tôi (tôi nhớ là mình đã kiểm tra rất kỹ rồi mà, kể cả lật đồ của tụi nhóc lên tìm). Họ chả thèm nói một tiếng xin lỗi mặc dù tôi cũng chả cần, chỉ cần tìm thấy vớ là được rồi.

Tôi nghĩ tôi cần thêm thời gian để hiểu cái phong cách kỳ lạ của họ; tuy nhiên, tôi lờ mờ nhận thấy một điều ở dân Mông Cổ rằng họ hầu như chẳng muốn chịu trách nhiệm cho bất cứ vấn đề gì nên cứ đẩy sang cho người khác. Nếu đúng họ vô trách nhiệm thì điều này có thể giải thích được những hành vi ngộ nghĩnh của họ mà tôi trải nghiệm được đến giờ. Tuy nhiên tôi cần thêm thời gian để khẳng định điều này các bạn nhé.

Ở Kharkhorin, tôi chứng kiến cảnh người dân đẩy xe lăn (chắc nhập từ Trung Quốc rồi) trên đó để thùng nước và đến một nơi trông giống nơi dự trữ hay nhà máy gì đó và xếp thùng để lấy nước, chắc đó là lý do mà muốn tắm nước nóng phải trả 2.500 T. Ngoài ra người dân Mông Cổ cũng rất chăm chỉ làm việc. Ví dụ, cậu bé con chủ nhà của tôi khoảng 10 tuổi nhưng tôi thấy cậu bé hầu như làm việc cả ngày ấy –toàn là việc vặt và không tên nhưng những việc vặt này cũng khá mệt đấy nhé.
Queuing up for water
Kỳ sau: Tôi đi Mông Cổ (4): Tsetserleg  

Thứ Năm, 9 tháng 6, 2011

Tôi đi Mông Cổ (2): Thủ đô Ulaanbaatar (viết tắt là UB)-Gia hạn visa tại Mông Cổ

Kỳ trước: Tôi đi Mông Cổ (2): Thủ đô Ulaanbaatar (viết tắt là UB)

Nghĩ bụng ở Mông Cổ một tháng không đủ nên tôi đi gia hạn visa thêm hai tuần (thật sự tôi muốn ở Mông Cổ lâu hơn nhưng cái visa Trung Quốc bắt buộc tôi phải quay về đó trước ngày 18.7, nếu không thì xem như vô hiệu lực, phải xin visa mới, mà visa Trung Quốc xin tại Mông Cổ nghe nói không dễ dàng gì đâu.)

Văn phòng gia hạn visa được gọi là Immigration Office nằm gần sân bay. Để đến đây thì từ trung tâm đón xe buýt số 11 hoặc 22. Riêng tôi đến trạm xe buýt gần Flower Center đón xe 22 (phải chờ hơi lâu đấy, khỏng 20-25 phút) giá 300 T và đi ra ngoại thành, vừa ngắm cảnh thảo nguyên với các ger vừa lắc lư (do đường quá xấu), cuối cùng khi thấy cổng chào thì nhìn sang tay trái sẽ thấy một toà nhà đồ sộ hình tròn, có màu xám và đỏ  thì xuống xe buýt. Đi bộ trở lại thì thấy tòa nhà có cửa kiếng xanh nằm sau lưng tòa nhà tròn. Tòa nhà xanh đó là Immigration Office.

Khi vào đây thì đến máy tính bên góc phải (từ cửa nhìn vào) bấm số thứ tự, sau đó đến quầy số 1 đóng 1.000 T sẽ được phát một tờ đơn, điền thông tin, dán hình vào (có cả keo hồ trên bàn gần đó cho dán hình.) Nếu không có hình thì cũng không sao, họ sẽ chụp lại từ hình trong hộ chiếu.  Sau đó đến quầy số 6 chờ đến lượt mình nộp hồ sơ. Yêu cầu phải có bản sao trang đầu hộ chiếu và visa Mông Cổ. Nếu không có cũng không sao, quay lại quầy số 1 đóng 200 T sẽ được photo.

Khi vào nộp hồ sơ thì nhân viên chỉ việc đếm xem bạn muốn ở thêm mấy ngày rồi ghi vào tờ giấy rồi bảo bạn ra ngân hàng bên đối diện (nằm trong cùng tòa nhà ấy) đóng tiền. Tôi xin gia hạn thêm 15 ngày mà đóng đến 51.900 T (Lonely Planet giải thích rằng 7 ngày đầu là 15 đô, sau đó cứ thêm mỗi ngày thì thêm 2 đô, chỉ được thêm đến ngày thứ 23 thôi) bao gồm luôn cả 5.000 T cho phí dịch vụ. Nếu tính ra tiền đô thì tôi đóng gần 42 đô rồi còn gì, trong thực sự tôi chỉ cần đóng 35 đô thôi. Anh chàng Thụy Sỹ ở chung dorm gia hạn thêm 30 ngày mà đóng 65 đô (bao gồm luôn 4 đô phí dịch vụ). Qua đó tôi nghĩ các bạn đóng tiền đô Mỹ sẽ có lợi hơn ấy. Thật sự lúc đó tôi cũng đem theo đô Mỹ nhưng ngại hỏi nên mất 7-8 đô, tức quá nhỉ!!!!

Sau khi đóng tiền xong thì cầm hồ sơ và biên nhận về, lần này không cần phải lấy số thứ tự gì hết. Nộp hồ sơ và biên nhận, họ sẽ đưa tờ giấy yêu cầu bạn ghi lý do tại sao bạn muốn gia hạn visa (tôi giải thích đại rằng Mông Cổ lớn thế thì ở môt tháng không đủ khám phá hết văn hóa và con người nơi đây nên tôi muốn gia hạn.) Tóm lại bạn muốn nói gì cũng được bởi vì họ cũng không đọc đâu; tuy nhiên không nên lạm dụng mà nói xấu hay chửi rủa nhé (biết đâu tình cờ họ đọc thì sao???). Trong khi bạn ghi lý do gia hạn thì họ làm thủ tục và đóng mộc gia hạn cho bạn.

Thật sự chỉ mất khoảng 5 phút là bạn có được gia hạn visa rồi đấy. Quá dễ dàng phải không???

Sau khi gia hạn thì bạn có thể đón xe buýt số 11 hoặc 22 mà quay về trung tâm rồi đấy. Nếu không thì cũng có thể đi bộ đến sân bay gần đấy để tham quan.

Kỳ sau: Tôi đi Mông Cổ (3): Kharkhorin  

Tôi đi Mông Cổ (2): Thủ đô Ulaanbaatar (viết tắt là UB)

Kỳ trước: Tôi đi Mông Cổ (1): Biên giới Trung Quốc-Mông Cổ và thủ tục

Tàu lửa khởi hành ở Zamiin Uud khoảng 5h30 chiều và đến khoảng 9h sáng hôm sau thì đến nơi. Cả đêm tôi có cả băng ghế nên đánh một giấc ngon lành. Thực ra tàu đi ngang qua sa mạc Gobi toàn là cát, thỉnh thoảng có vài ger (yurt- nghĩa là nhà lều của dân du mục ấy) nhìn riết thấy chán ngắt.

Thật ra người Mông Cổ khá hiện đại đấy nhé, ngay trước mặt tôi có một cặp ngồi hôn nhau tỉnh bơ trước mặt bao nhiêu người.

Tàu đến vào khoảng 9h sáng, tôi ra khỏi ga thì thấy Golden Gobi guesthouse đang giơ bảng lên “rủ rê” khách về chỗ mình ở. Do đã hứa với Khongor Guesthouse là sẽ đến ở với họ (vì họ gửi thư mời cho tôi để xin visa-tuy nhiên tôi hầu như không cần đến thư này) nên tôi đi qua chỗ người đàn ông giơ bảng có tên hai vị khách nước ngoài (do tôi dự định đến Ulaanbaatar vào ngày 4/6 nhưng lại đến sớm vào ngày 3/6 nên không có tên trên bảng đón tiếp).

Ở UB, nhà hầu như không có địa chỉ đâu, người dân toàn sử dụng điểm mốc (landmark) cả nên nếu tự đi tìm địa chỉ thì khá vất vả đấy. Chúng tôi được tài xế đưa đến nơi. Đó là căn nhà trong một chung cư và họ có nhiều căn cho khách ở. Tôi nói với họ tôi đến từ Việt Nam và đến sớm một ngày. Họ sắp xếp cho tôi một giường ở dorm với giá 5 đô Mỹ/đêm. Phòng dorm có 8 giường, giường có rèm che (bảo vệ sự riêng tư và cũng để thay đồ), có đèn đọc sách, có kệ để đồ, và có một cái tủ sắt nhỏ gắn trên tường để khách cho đồ quý giá vào khóa lại. Ngoài ra còn có thể sử dụng wifi trong phòng.

Phòng sinh hoạt chung cũng là phòng có máy tính nối mạng, có tivi cho khách nói chuyện và có cả bếp được trang bị dao thớt, gia vị, muỗng đũa chén cho khách tự nấu ăn. Tại đây có cả nước nóng để uống hoặc pha trà cà phê (trà cà phê đường nước nóng miễn phí 24h). Giá của tất cả các phòng đều bao gồm cả ăn sáng nhẹ-bánh mì với bơ hoặc mứt dâu (jam). Có cả lò vi sóng để hâm đồ ăn và tủ lạnh để chứa đồ ăn nữa ấy. Tóm lại ở nơi này khá thoải mái các bạn nhỉ???

Ở đây có cả dịch vụ book exchange vì vậy tôi đổi quyển tiểu thuyết vừa đọc xong “The Life of Pi” để lấy quyển sách hướng dẫn du lịch của Lonely Planet về Mông Cổ. Tôi không tốn tiền mà có quyển sách gốc rồi nhé (các du khách trước khi rời Mông Cổ, không muốn xách nặng nên họ bỏ sách hướng dẫn lại guesthouse.)

Mỗi khách được trao cho hai chìa khóa-một chìa khóa cửa chính và một chìa khóa két sắt. tuy nhiên tôi sử dụng ổ khóa số của mình. Ngay tại cửa ra vào chính là tờ giấy ghi rằng: Khách không nên mang theo đồ dạc quý giá khi ra ngoài mà nên cho vào két sắt trong phòng bởi vì ở tại UB có rất nhiều tên móc túi và rạch giỏ.

Tôi hỏi nơi đổi tiền thì được hướng dẫn ra State Department Store –thực ra nơi đây đổi tiền với tỷ giá khá thấp. (Hôm sau tôi lần mò đền khu vực Flower Center thì đổi với tỷ giá cao hơn nhiều. Khu này nằm gần quảng trường chính là Sukhbaatar Square lắm. Các bạn có thể hỏi guesthouse của mình để đến). Đổi xong tiền tôi vào siêu thị ngay tầng một của Department Store xem thì mới biết rằng giá cả ở Mông Cổ đắt kinh hoàng luôn- thậm đắc hơn cả Châu Âu nữa đấy nhé. Ví dụ một kg cà chua có giá khoảng 5 đô Mỹ, một kg táo (bom) có giá từ 5-10 đô Mỹ, một kg dưa leo cũng có giá khoảng 4-5 đô Mỹ, rau xanh thì khỏi nói (các bạn cứ hay phàn nàn vật giá ở Việt Nam leo thang, sang Mông Cổ rồi, thì các bạn há hốc trước giá cả ở đây luôn nhé). Rau củ có giá rẻ nhất là khoai tây và cà rốt có giá khoảng 1 đô Mỹ/kg. Bánh ngọt ở đây thì cũng đắt không kém. Tôi thật sự kinh ngạc nên vào xem xong thì đi ra hầu như chả mua được gì. Chỉ dám mua cái bánh rẻ nhất tương đương 10.000 đồng ăn dở ơi là dở nhưng cũng ráng nuốt. Có lẽ đó là lý do dân Mông Cổ ít ăn rau chăng????
Đây là State Department Store

Đây là Main Street tại UB
 Kinh hoàng với giá cả tôi ra ngoài đi dạo thì thấy như thể mình đang ở Châu Âu vậy đó. Người dân ở đây cao to như người Châu Âu và phụ nữ thì ăn mặc hiện đại vô cùng. Ở Mông Cổ người dân uống nhiều sữa và ăn nhiều sản phẩm làm từ sữa lắm nên họ to con và phụ nữ thì ngực rất to như người phương Tây vậy đó. Tôi thật sự đi từ kinh ngạc này đế kinh ngạc khác. Ai bảo Mông Cổ nghèo nhỉ???

Đặc biệt ở đây dù là mùa hè nhưng về chiều trời lạnh nên tôi về sớm. Ở đây trời sáng đến 8h30 tối lận và hôm sau thì khoảng 5h đã sáng trưng rồi.

Không biết các bạn biết chưa chứ Mông Cổ sau thời Thành Cát Tư Hãn thì bị chia cắt và sau đó còn bị nhà Thanh ở Trung Quốc đô hộ? Khi nhà Thanh tàn thì Liên Xô cai trị và giúp Mông Cổ tách được một phần ra khỏi Trung Quốc. Vì vậy Mông Cổ độc lập gọi là Ngoại Mông và Mông Cổ thuộc Trung Quốc gọi là Nội Mông.

Bạn nào biết tiếng Nga thì đi Mông Cổ thoải mái vô cùng bởi vì tiếng Mông giống như tiếng Nga vậy đó và tiếng Mông hiện đại sử dụng tiếng bảng chữ cái Cyrillic như tiếng Nga ấy. Ngoài ra đây là một thứ tiếng rất khó học. Tôi ở lại UB vài ngày tranh thủ học vài câu để ra chợ trả giá vậy mà học mãi không được. Tôi hỏi 5 người khác nhau thì họ có 5 cách phát âm khác nhau cho cùng một từ. Bây giờ tôi chỉ có thể nói xin chào, bao nhiêu tiền thôi, còn lại thì bó tay. Các con số ở đây cũng rất dài, khó mà nhớ vô cùng. Ôi, cuối cùng chẳng lẽ tôi đành bó tay trước cái thứ tiếng quái quỷ này sao?? (nếu gọi là thứ tiếng quái quỷ thì cũng không quá đáng đâu các bạn? Các bạn không tin, học thử đi rồi biết. Sách Lonely Planet nói nếu muốn học tiếng Mông Cổ từ 8 tháng đến 1 năm cũng chưa xi nhê gì đâu. Bó tay!!!! Theo tôi thì nó còn kinh khủng hơn tiếng Hoa ấy, nhiều bạn Châu Âu ở Trung Quốc 1 năm học tiếng Hoa là có thể nói lưu loát rồi.)

Hôm sau, thứ bảy ngày 4/6 thật là một ngày may mắn của tôi. Khi đi lang thang ra Sukhbaatar Sq để chụp ảnh, tôi chứng kiến cảnh một đám cưới gần đấy. Mọi người ra quảng trường này chụp ảnh trước tượng của Thành Cát Tư Hãn. Vậy là tôi chỉ việc đứng chờ cho bọn họ xếp hàng ngay ngắn để thợ chụp, tôi chụp ké rất nhiều hình họ mặc trang phục truyền thống và cả hình các cụ cảnh sát về hưu đeo đủ thứ huân chương (chắc đây là đám cưới của ai đó trong ngành cảnh sát rồi). Tôi cứ đứng đấy và canh chụp hết đoàn này đến đoàn khác. Đồ truyền thống của Mông Cổ thực ra giống cái áo dài của mình ghê. Nam nữ mặc giống nhau. Tuy nhiên áo dài của họ giống áo dài của nam giới ấy, rộng chứ không ôm eo như áo dài của nữ và họ có dây thắt lưng buộc lại. Khác áo dài mình ở chỗ, áo họ may bằng vải dầy hơn tại vì thời tiết ở đây khá lạnh mà. (UB là thủ đô có cao độ nhất trên thế giới và vào mùa đông có thể âm 40 độ C ấy)
Trang phục truyền thống của Mông Cổ đây!!!

Cô dâu chú rể....làm bể bình bông

Đại gia đình chụp hình trước tượng Thành Cát Tư Hãn ở quãng trường chính Sukhbaatar Sq- đó cũng là Parliament Building

Các cựu cảnh sát cùng vợ đây!!!!
Sau khi chụp hình chán chê, tôi đi lẩn thẩn gần đó. Tòa nhà đằng sau tượng đài Thành Cát Tư Hãn thật ra cũng là Parliament House (toà nhà thượng nghị viện gì đó). Tôi đi lạc vào một thư viện của một viện văn hóa gì đó và tại đây tôi được phép vào mà không phải gửi giỏ bên ngoài như người địa phương. Tôi được đưa cho mấy quyển sách về lịch sử và văn hóa Mông Cổ bằng tiếng Anh. Khi chuẩn bị chúi đầu đọc thì một bạn Mông Cổ đến nói hôm nay có câu lạc bộ tiếng Anh tại thư viện này và bạn ấy là trưởng nhóm. Bạn ấy mời tôi tham gia. Họ tổ chức trò chơi để nói tiếng Anh với nhau.
Tôi cùng với nhóm bạn trong câu lạc bộ tiếng Anh của họ tại thư viện đấy

Theo tôi, dân Mông Cổ dù ăn mặc như Châu âu nhưng bản tính Châu Á. Họ là những học viên đang học để thi Toefl mà nhát nói tiếng Anh vô cùng. Họ nói tiếng Mông Cổ nhiều hơn tiếng Anh nữa ấy. Cuối cùng khi gần hết giờ thì họ mời tôi chia sẻ kinh nghiệm học tiếng Anh. Tôi nói mục đích của giao tiếp là để hiễu nhau, vì vậy cứ nói và không sợ sai ngữ pháp bởi vì dân bản địa nói còn sai ngữ pháp huống chi ta. Ngoài ra phải tạo môi trường để mình nói tiếng Anh.Tôi giới thiệu trang www.couchsurfing.com để nhận khách quốc tế đến ở nhà mình và mình đến ở nhà họ khi du lịch đến đó. Ngoài ra khi thấy du khách nước ngoài thì nên chủ động gợi ý giúp đỡ bởi vì tiếng Mông khó vô cùng đối với người nước ngoài. Đó là những cách tạo cho mình môi trường nói tiếng Anh.

Họ cho tôi biết một thông tin quan trọng- đó là hôm đó nhiều bảo tàng miễn phí tham quan. Cứ cái gì miễn phí là tôi thích, đặc biệt là bảo tàng. Vậy là trả sách, tôi được một bạn Mông Cổ dẫn đến bảo tàng. Tôi vào bảo tàng lịch sử Mông Cổ thích thú vô cùng bởi vì họ trưng bày những đồ vật rất Mông Cổ. Vào bảo tàng này rồi mới thấy những gì mà bảo tàng tại thủ phủ Hohhot của tỉnh Nei Menggu ở Trung Quốc trưng bày chỉ là đồ giả hoặc phản ánh chưa đúng lắm về cuộc sống người Mông. Tuy bảo tàng lịch sử không hoành tráng như những bảo tàng khách sạn 5 sao tại Trung Quốc nhưng cũng rất thú vị và rất đáng xem. Trong đây có cả một phòng trưng bày trang phục của 20 dân tộc tại Mông Cổ nữa (Mông Cổ chỉ có 3 triệu người mà lại có đến 20 dân tộc khác nhau.)
Trang phục truyền thống của người Barga

Trang phục truyền thống của người Uzemchin

Trang phục truyền thống của người Kazakh (đến từ Kazakhstan đó)

Tuy nhiên dù bảo tàng miễn phí vé cửa cho tôi nhưng lại không miễn phí chụp ảnh, vì vậy tôi khó chụp được nhiều lắm (chụp lén mà). Các bảo tàng tại Mông Cổ buồn cười ở chỗ là vé cửa và vé máy ảnh khác nhau. Vé máy ảnh đắt gấp 2-3 lần vé cửa ấy. Hôm đó là cuối tuần lại miễn phí nên người dân địa phương ra vào nườm nượp, không phải họ mê bảo tàng mà họ vào để chụp hình (sao họ lại được chụp hình nhỉ??) và tại nó miễn phí. Bạn Mông Cổ đi cùng tôi nói dân Mông Cổ chả ưa bảo tàng nhưng lại ưa đồ miễn phí (cái này sao giống dân Việt Nam quá ta???)

Ngoài ta tôi còn vào bảo tàng Nature History nữa. Đối với tôi bảo tàng này chán ngắt bởi vì toàn trưng bày hình vẽ, mấy con thú nhồi, chỉ có xương khủng long là thật. Ai mê khủng long thì cũng có thể vào đây xem bởi vì họ có cả một căn phòng trưng bày về khủng long luôn đó.

Sau khi tham quan bảo tàng, tôi đói bụng nên nhờ bạn Mông Cổ giới thiệu món ăn. Qua đó tôi phần nào đoán ra tại sao thức ăn ở đây lại có giá đắt đỏ là do các con vật được nuôi tự nhiên chứ không phải nuôi công nghiệp. Vì vậy mà thịt nặng mùi thịt vô cùng. Tôi ăn một tô súp đầy bò viên (bò viên thật đấy, không phải nhồi bột đâu) có giá 2.800 (tương đương 50 nghìn đồng) và dumplings (mỗi cái có giá 400 T, tương đương 7 nghìn đồng). Tuy nhiên ăn xong súp thì không thể nào ăn dumpling nên tôi nhờ bạn Mông cổ ăn hộ.

Túm lại, đó quả là một ngày may mắn của tôi. Bạn Mông Cổ này khoe rằng đi du học ở Malaysia về, học về kinh doanh 3 năm. Tuy nhiên theo tôi thì tiếng Anh của bạn ấy í ẹ lắm. Mà tôi cũng có tiếp xúc vài bạn học ở Malyasia về rồi, những bạn này tiếng Anh đều í ẹ (có người nói giỏi nhưng viết thì í ẹ; có người cả nói lẫn viêt đều không tốt) -  không biết là do tôi không may nên gặp không đúng người hay do giáo dục Malaysia không đủ tốt để giúp tiếng Anh của các bạn tốt hơn  nhỉ?????

Bạn Mông Cổ cũng cho biết rằng lương giáo viên đại học ở UB trung bình là 1.500 đô Mỹ/tháng còn lương thư ký thì là 1.000 đô Mỹ. Như thế các bạn tranh thủ qua Mông Cổ làm việc nhé. Bạn ấy còn bảo rằng ở Mông Cổ người Việt Nam giàu lắm, họ sống bằng nghề sửa xe ô tô và người Việt Nam sửa rất giỏi. Nghe cũng có lý bởi vì đường sá ở Mông Cổ í ẹ lắm và giao thông công cộng lại hiếm có (hầu như không có phương tiện đi về các nơi vùng sâu vùng xa, người dân toàn quá giang xe tải để đi, chắc thế nên ai có tiền là sắm ô tô, mà đường ở đây xấu quá nên xe dễ hư. Vậy bạn nào biết sửa xe, muốn giàu và chịu nổi âm 40 độ vào mùa đông thì hãy khăn gói quả mướp qua Mông Cổ nhé!!!!!)

Hôm sau chủ nhật tôi dành thời gian đi loanh quanh các siêu thị nhỏ để xem giá cả thế nào thì thấy giá cả cũng toàn là tương đương siêu thị lớn. Chỉ có bánh ngọt được sản xuất tại Mông Cổ là có giá rẻ. Đa phần các bánh này được gói thành từng cây bánh nhỏ và gói trong giấy chứ không phải trong bao ny lông như đồ Trung Quốc và bánh ăn cũng khá ngon, có giá rẻ nhất từ 10 đến 15 nghìn tiền Việt.

Nhờ đi lòng vòng tôi lạc vào một ngôi chùa (ở Mông Cổ, Phật giáo ảnh hưởng bởi Tây Tạng.) Các nhà sư đang làm lễ cho người dân. Họ có nhiều dụng cụ để đọc kinh và làm lễ lắm đấy nhé. Ngoài ra khi tôi vào trung tâm Phật giáo cho phụ nữ, tôi còn thấy các sư cô xem bói bằng đồng xu nữa đó nghen.
Cảnh làm lễ tại chùa
Khu chung cư ở UB

Khu dân cư

Đa số du khách đến Mông Cổ thì hoặc là mua tour của các công ty du lịch hoặc của guesthouse, với giá cả dao động tùy số lượng người trong đoàn. Nếu nhóm có khoảng 5 người thì giá là 40 đô/ngày bao gồm tất tần tật. Ngoài ra cũng có du khách đi theo nhóm nên thuê xe có tài xế với giá 60 đô/ngày, xăng xe tự trả. Rất ít du khách tự đi độc lập như ở các nước khác. Lý do là tuyến đường sắt ở đây chỉ có một chuyến quốc tế chạy một lèo từ biên giới Trung Quốc đến Nga. Ngoài ra ở phía bắc và đông cũng có những tuyến nhỏ. Tuy nhiên đa phần cảnh mà du khách muốn xem lại nằm về phía Tây hoặc phía Nam và ở đây thì chả có giao thông gì hết -toàn là đường đất hay đường mòn thôi. Cho dù có thì một số du khách cũng bó tay trước cảnh bị nhét và bị xốc nên họ thuê xe hoặc mua tour cho rồi.

Thường dân địa phương sẽ đi lại theo cách này – họ đi bằng giao thông công cộng ra khỏi UB đến các thủ phủ, rồi từ các thủ phủ thì quá giang xe tải để đi về các huyện. Giá giang xe ở đây cũng phải trả tiền nữa đó. Thường thì họ trả theo cây số, cứ mỗi cây số có giá 400-500 T (tương đương 8 nghìn đồng), hoặc họ trả tiền xăng cho đoạn đường mình đi (mỗi lít xăng có giá khoảng 25 nghìn đồng – xe tải ở đây cũ kỹ nên chắc tốn xăng lắm đấy), nếu không thì trả tiền theo giờ, cứ mỗi giờ ngồi trên xe thì trả khoảng 1 đô Mỹ. Các bạn đừng tưởng bở là trả theo giờ sẽ rẻ nhé. Giao thông ở đây chậm lắm đó, để vượt 300 km có khi mất 48 tiếng đấy, tin nổi không? Lý do là đường xấu quá (mà cũng không có đường đâu chỉ là do người ta và xe chạy riết thành đường thôi) và xe cũ kỹ nên có thể hư dọc đường.

Ngoài ra còn một cách khác để đi lại tại Mông Cổ - đó là sắm một con ngựa hoặc lạc đà rồi tự cưỡi vào trong núi hoặc thảo nguyên hoặc sa mạc (nếu ở dài ngày, nếu không thì thuê, mỗi ngày 20 đô Mỹ). Tuy nhiên ngựa Mông cổ khác ngựa thường nên phải được huấn luyện trước khi cưỡi. Ngoài ra tại Mông Cổ hiện tượng ăn cắp ngựa cũng không hiếm nên có người khi đi thì cưỡi ngựa, khi về thì cuốc bộ vậy.

Tình hình này có vẻ căng thẳng đối với tôi đây nhỉ bởi vì tôi không muốn đi theo tour cũng không muốn thuê xe, kiểu gì cũng đắt tiền hơn ngân sách của tôi và phải hội họp cùng người khác. Cưỡi ngựa hoặc lạc đà thì tôi không biết cưỡi đâu, mà hai phương tiện này cũng chậm lắm đó.

Từ trung tâm, tôi đón xe buýt 26 đi đến trạm Dragon bus station mua vé đi về cố đô của Mông Cổ là thành phố Khakhorin (Karakorum) với giá là 13.000 T (tương đương 10.5 đô Mỹ). Xe khởi hành vào lúc 11h sáng ngày hôm nay 9/6. Xe dự kiến chạy khoảng 8-9 tiếng cho đoạn đường khoảng 600 cây số. Các đường tỏa ra từ UB thì được tráng nhựa, còn lại thì là đường đất.
Vé xe buýt của tôi đây, trông giống như tờ hóa đơn vậy đó!!! Hiểu được họ viết gì đâu.

Từ UB đi về các thủ phủ thì luôn có xe nhưng từ thủ phủ này đi đến thủ phủ khác thì hầu như không có nên người phải quá giang xe hoặc phải trở lại UB rồi từ đó mua vé đi nơi khác.

Ngoài ra tại Mông Cổ nhà cửa cũng không có địa chỉ gì hết đâu. Nếu bạn nào có GPS thì còn đỡ, tôi thì chả có. Tôi hoàn toàn không biết cái gì đang chờ đợi mình ở bên ngoài thủ đô UB. Tiếng Mông Cổ, tôi không có, học mãi không được. Điện thoại hay GPS cũng không. Tôi chỉ có máy tính để viết bài và máy ảnh để chụp hình thôi. Tôi gửi hành lý tại Gueshouse chỉ đem theo ba lô nhỏ khoảng 7-8 kg cùng với túi đựng áo khoác mùa đông (bây giờ cái áo này giống như túi ngủ của tôi vậy đó- đỡ tốn tiền cho túi ngủ các bạn nhé!!!!).

Tôi đi ra khỏi UB đây. Mọi thông tin sẽ cập nhật khi nào có thể vào internet nhé!!!!!

Kỳ sau: Tôi đi Mông Cổ (2): Thủ đô Ulaanbaatar (viết tắt là UB)-Gia hạn visa tại Mông Cổ  

Thứ Tư, 8 tháng 6, 2011

Tôi đi Mông Cổ (1): Biên giới Trung Quốc-Mông Cổ và thủ tục

 Kỳ trước: Trở lại Trung Quốc (9): Erlian/ Erenhot/ Erlianhaote và MONEY SCAM 

Tôi ở lại Erlian hai đêm (Erlian là thị trấn biên giới ở Trung Quốc, giáp Mông Cổ). Chủ nhà cho tôi biết giá xe đi Zamiin Uud (thị trấn giáp biên giới của Mông Cổ) nếu mua tại bến có giá là 40 tệ. Họ chỉ tôi đường đi đến đó. Chả hiểu tiếng Hoa của họ nên tôi lần đến văn phòng CITS. Tại đây mỗi tuần có 4-5 chuyến tàu chợ đi từ Erlian đến Zamiin Uud lận nhưng ngày hôm đó không có tàu đi. Vậy là cô bán vé vẽ đường cho tôi đến bến xe mà họ gọi là “qi che tran” (bến xe buýt) để mua vé. Khi đến mua vé tại bến này thì phải trình ra hộ chiếu. Giá vé là 40 tệ. Tuy nhiên họ chỉ có xe đi vào buổi chiều lúc 1h30 thôi, không có chuyến sáng. Tại bến xe  này cũng có xe đi Beijing và các thành phố khác nữa đó.

Vậy là tôi mua vé và chờ đến giờ xe chạy để đi. Thật ra nếu muốn qua biên giới buổi sáng thì có thể ra chợ và chấp nhận trả tiền nhiều hơn để đi xe jeep qua Zamiin Uud. Một cách khác nữa là quá giang xe. Để theo cách này thì có thể leo lên xe buýt số 1 đến gần biên giới thì leo xuống quá giang xe để đến Zamiin Uud bởi vì hàng ngày có rất nhiều xe tư nhân qua lại biên giới để giao dịch. Vì vậy tôi nghĩ tôi mà xin quá giang cũng không khó lắm. Lý do tôi là nữ mà lại đi một mình nên họ sẽ dừng xe cho tôi lên để mà hỏi tôi dự định làm cái quái gì ở Mông Cổ thế (Nhiều người hỏi thế rồi khi họ thấy tôi đi một mình- thật ra phụ nữ mà đi du lịch một mình có nhiều lợi thế lắm các bạn nhé – đặc biệt là phụ nữ đẹp như tôi vậy đó khekhekhe)

Bạn nào đi máy bay từ Beijing đến Erlian thì vào trang này đọc để học hỏi bí kíp đi đến biên giới nhé:
Beijing to Ulaanbataar Mongolia: The nitty gritty of independent travel
Giờ xe chạy ghi trên vé là 13h30 nhưng khoảng 13h là chúng tôi đã có thể lên xe rồi. Thật ra có đến hai chiếc lận. Chiếc xe của tôi khởi hành vào khoảng 13h15, còn chiếc xe kia khởi hành đúng 13h30. Xe chạy chưa đến 10 phút đã đến cổng biên giới. Tại đây mỗi người phải nộp 5 tệ thuế ra khỏi Trung Quốc (nghe nói nếu đi bằng tàu hỏa thì không phải nộp 5 tệ này.)

Đến phòng xuất cảnh của Trung Quốc, chúng tôi xếp hàng chờ làm thủ tục. Lúc đó chỉ có tôi, một cặp người Châu Âu và một anh chàng người Úc gốc Mỹ là người nước ngoài thôi, còn lại là người Mông Cổ cả. Tuy nhiên ba người kia được ưu tiên làm thủ tục trước, còn tôi trông giống người Mông (!!!!) nên phải chờ đến lượt. Phải chờ khá lâu ở phòng xuất cảnh Trung Quốc. Tôi vừa chờ vừa lo xe chạy mất thì làm sao mà qua biên giới. Cuối cùng cũng đến lượt tôi (không hiểu sao làm thủ tục cho người nước ngoài luôn lâu hơn so với việc làm thủ tục cho người Mông Cổ nhỉ?) Hên là chiếc xe buýt thứ hai vẫn chờ khách bên ngoài, tôi leo lên và được chở qua phòng nhập cảnh Mông Cổ. Tại đây thủ tục đơn giản hơn.

Từ phòng nhập cảnh Mông Cổ đến thị trấn Zamiin Uud chỉ khoảng 5 phút bằng xe buýt. Tất cả xe đậu lại ở quảng trường. Chúng tôi xuống xe và tìm chỗ đổi tiền. Một người Mông chỉ chúng tôi leo lên tầng ba của một tòa nhà siêu thị. Tại đây họ chỉ đổi nhân dân tệ sang tiền Mông Cổ thôi. Tỷ giá là 100 tệ = 19.100 MNT. Tôi chỉ đổi 200 tệ, tôi muốn để dành nhân dân tệ để mà còn quay lại Trung Quốc nữa chứ.

Có được tiền MNT, tôi và anh chàng Úc sang tòa nhà gần đó (từ ga nhìn vào thì nó nằm bên tay trái) để mua vé tàu lửa đi Ulaanbaatar. Khi vào tòa nhà này thì chúng tôi bất ngờ vì tầng 1 và tầng 2 của tòa nhà đầy ngân hàng có thể đổi đủ loại tiền, từ nhân dân tệ đến USD đến EURO với tỷ giá cao hơn tỷ giá tôi tra trên mạng vài ngày trước.
Đây là tờ 20.000 T có giá trị lớn nhất ở Mông Cổ, tương đương khoảng 11 euro. Đa số các tờ tiền của Mông Cổ đều có hình của Thành Cát Tư Hãn.

Vé tàu lửa bán ở tầng 2. Muốn mua vé tàu phải trình hộ chiếu ra. Tôi chìa hộ chiếu và nói: “Ulaanbaatar” Vậy là được đưa vé. Tôi hỏi: how much??? (Sang xứ Mông Cổ rồi không dám nói tiếng Hoa đâu bởi vì họ ghét người Hán mà, nói lung tung họ tưởng người Hán quánh phù mỏ. Khổ nổi ở Trung Quốc nói tiếng Hoa lâu rồi, bây giờ phải hỏi giá bằng tiếng Anh tôi thấy ngộ ngộ sao ấy.)

Cô bán vé nói gì đó và một người đàn ông cạnh tôi giúp tôi lấy tiền từ xấp tiền tôi đang cầm ở trên tay để trả giùm. Đó là 9.600 MNT (viết tắt là T) tương đương 8 đô Mỹ. Quá rẻ phải không các bạn? Đặc biệt ở phòng vé không có cảnh xếp hàng đâu, mọi người cứ chen vào mua và tôi cũng chen. Nhưng cũng không đông người lắn đâu (so với Trung Quốc ấy.)

Tóm lại để đi tàu lửa quốc tế từ Beijing đến Ulaanbaatar phải trả gần 200 đô Mỹ. Tôi hỏi giá tàu quốc tế từ Erlian đến Ulaanbaatar là khoảng 100 đô Mỹ. Tôi tự đi Ulaanbaatar với chi phí sau: Changchun-Hohhot (88 tệ) +Hohhot-Erlian (36 tệ) +Erlian-Zamiin Uud (40 tệ)+ Zamiin Uud-Ulaanbaatar (9.600 T=50 tệ). Vậy tổng công chi phí mà tôi trả để đến Ulaanbaatar từ Trung Quốc là 224 tệ, nghĩa là chưa đến 40 đô Mỹ ấy.

Tàu của Mông Cổ khác hẳn với tàu của Trung Quốc. Nghe nói tàu này do Liên xô xây dựng. Có khá nhiều nơi cất hành lý. Ví dụ, ở khoang nằm trên đầu hoặc khoang nằm dưới ghế hoặc thậm chí cả sàn tàu nữa –nghĩa là một số nơi có cả tầng hầm để nhét hành lý xuống đó. Ngoài ra ở toa ghế cứng cũng khá vui. Mỗi toa có vài ngăn (compartment). Mỗi ngăn có ghế nằm và ghế ngồi. Ghế nằm ở tầng trên, vì vậy nếu khách mua vé trúng số ghế ở tầng trên thì có thể nằm. Ghế ngồi thì mỗi ghế ngồi được hai ba người. Mỗi ngăn có hai dãy băng ghế đâu mặt nhau. Ngoài ra đối diện còn có hai ghế cùng với một cái bàn nhỏ cạnh cửa sổ. Ban đêm có thể sập cái bàn này xuống để nằm ngủ. Tóm lại mỗi ngăn có thể chứa được 8 khách ngồi và 3 khách nằm. Nếu chỉ nằm thì có thể chứa được 6 người. Tàu Mông Cổ thật lạ lùng mà tôi không biết làm thế nào để diễn tả và tôi lại quên chụp hình. Lần sau lại đi tàu này thì tôi chắc chắn sẽ chụp hình chứ không thể tả bằng lời sự lạ lùng này được.

Ở thị trấn Zamiin Uud gần biên giới với Trung Quốc, thức ăn có giá khá mắc, vì vậy nếu các bạn đi từ Trung Quốc sang thì nên tích trữ nhiều đồ ăn cho chuyến tàu đêm đến Ulaanbaatar bởi vì thức ăn ở đây đa phần nhập từ Trung Quốc và được bán với giá nhập khẩu. Giá cả ở Mông Cổ đắt gấp mấy lần ở Trung Quốc luôn ấy. Vì thế mà chuyến tàu từ biên giới này rất đông người qua Trung Quốc mua hàng nên họ cũng có rất nhiều hành lý cồng kềnh ấy. Tuy nhiên so với những con tàu đông đúc ở Trung Quốc thì Mông Cổ chẳng là gì với dân số chỉ khoảng 3 triệu người các bạn nhé.

Do tôi qua cửa khẩu vào buổi chiều nên ghế mềm đã được mấy người đi qua vào buổi sáng mua hết. Vì vậy giá vé ghế cứng của tôi chỉ có giá 9.600 T thôi (khoảng 8 đô Mỹ ấy). Nếu muốn ngồi ghế mềm thì các bạn phải qua cửa khẩu vào buổi sáng. Có vài công ty du lịch cũng bán vé tàu nữa (có cả eticket) nhưng mà giá khá mắc, 40.000 T cho ghế mềm. Tôi vẫn chưa hiểu lắm về hệ thống tàu lửa và giá cả nên chưa thể cho các bạn thông tin cụ thể. Tuy nhiên, các bạn vẫn có thể vào trang web này để xem lịch tàu chạy cho các chuyến tàu  https://www.urtu.net/webpages/

Vé tàu lửa ở Mông Cổ

Kỳ sau: Tôi đi Mông Cổ (2): Thủ đô Ulaanbaatar (viết tắt là UB)  

Thứ Ba, 7 tháng 6, 2011

Trở lại Trung Quốc (9): Erlian/ Erenhot/ Erlianhaote và MONEY SCAM


 Kỳ trước: Trở lại Trung Quốc (8): Hohhot/ Huhehaote 

Đến ga xe lửa Hohhot vào khoảng 6h30 tối, tôi lấy máy tính ra và ngồi chăm chỉ viết bài đến gần giờ tàu chạy thì mới tắt máy. Tôi là người khách cuối cùng vào cổng soát vé. Lúc đó nhân viên chuẩn bị đóng cổng thì tôi mới chạy đến. Họ nói: Erlian? Tôi gật đầu và họ nói gì đó mà tôi đoán là chắc họ trách tôi sao đến trễ thế. Ga Hohhot là trạm khởi hành của chuyến tàu này vì vậy mà nó mở cửa cho khách vào khá sớm (thường ở Trung Quốc, các ga khởi hành luôn mở cửa cho hành khách vào sớm, còn ở các ga giữa thì đến đúng giờ hành khách mới được vào.)

Tôi leo lên tàu và ngồi đúng toa của mình. Tàu này là tàu chợ chỉ chạy từ Hohhot đến Erlian thôi nên nó có khá ít toa và ít người đi. Đa phần hành khách xuống giữa đường nên những người đến ga cuối thì có băng ghế nằm ngủ.

Tàu đến Erlian khá sớm, chưa đến 6h sáng. Dự định ở lại Erlian một đêm nên tôi kéo hành lý đi về tay phải ga để tìm chỗ trọ. Ở đây nếu đi đông người thì giá phòng khá rẻ chỉ khoảng 10-20 tệ/giường, còn phòng dành cho một người (thật ra là có hai giường đơn hoặc giường đôi) thì có giá 30 tệ. Tuy nhiên do tôi đến sớm nên khách chưa check out, vì thế các zhao dai sua giá rẻ không có phòng trống. Có một khách sạn ở đó lấy giá 80 tệ cho phòng có thể nối mạng internet. Khi tôi bỏ đi thì họ xuống giá 70, rồi 60 tệ. Tôi nghĩ nếu trả giá 50 tệ thì có thể được ấy. Đi loanh quanh Erlian vào lúc sáng sớm một hồi thì tôi lại vòng về phía trước trái của ga xe lửa. Ở đây cũng có phòng giá rẻ và phòng cũng có giá 30 tệ cho tôi (thật sự các zhao dai sua cũng có dorm nữa nhưng chỉ toàn là đàn ông nên tôi không ở được). Tôi trả giá một hồi thì được giá 25 tệ. Phòng tôi có hai cái giường. Một cái giường thì vị khách trước nằm vừa check out nên họ chưa dọn dẹp. Họ chỉ tôi cái giường kia. Trong phòng có tivi và nhà tắm dù không sạch lắm nhưng cũng khá ổn.

Tôi đồng ý với giá 25 tệ. Tôi nói tôi là người nước ngoài thì ở được hay không. Họ nói được và chỉ lên màn hình vi tính hộ chiếu của một vị khách người Pháp trước đây đã ở đấy. Thật ra hai vợ chồng chủ nhà này cũng là người Mông Cổ. Người vợ còn nói được nói Mông chứ người chồng thì không biết. Họ cũng có khuôn mặt dẹp và tính thân thiện dễ mến của những người Mông ấy.

Khi họ loay hoay scan hộ chiếu của tôi thì tôi vào phòng bày hành lý ra và chuẩn bị một ngày đi dạo. 
Một con phố tại Erlian

Ở Erlian, các cửa hiệu đều có 3 thứ tiếng như thế này đây- Hàng chữ loằng ngoằng như giun bên góc trái là tiếng Mông Cổ cũ. Hàng chữ ở giữa là tiếng Hoa. Hàng chữ cuối cùng trông giống tiếng Nga là tiếng Mông Cổ mới đấy nhé

Đây là một trong những phương tiện giao thông công cộng phồ biến ở Erlian- Xe đạp này chạy bằng điện đấy nhé
Erlain là một thị trấn nhỏ xíu nên mọi thứ và mọi nơi đều có thể đi bộ đến được. Tôi ngồi xe buýt có một chút xíu thôi là đã đi từ trạm đầu đến trạm cuối rồi.

Từ ga xe lửa bước ra, đi về hướng tay phải thì thấy một ngã ba. Đi thẳng ngã ba này thì thấy văn phòng CITS (nơi bán vé tàu đi Mông Cổ ấy) ở ngay ngã tư đầu tiên nằm bên trái đường. Con đường có văn phòng CITS có trạm cho xe buýt số 1. Leo lên xe buýt số 1 thì có thể đi đến cổng biên giới. Tuy nhiên, xe buýt và taxi không được phép vào bởi vì có những anh lính đứng gác trước cổng khoảng vài trăm mét. Nhiều người Hoa đến đây để xem biên giới lắm và ai cũng thất vọng quay về bởi vì ngay cả chụp hình cũng không được phép.
Khi tôi đang đứng tần ngần để tìm hiểu cách đi qua biên giới vào ngày hôm sau 1/6/2011, có một anh lính đeo máy ảnh đứng gần đó. Tôi tiến đến hỏi anh ta. Anh ta bảo ngày mai 1/6 là ngày lễ, nghỉ làm việc. Hôm nay 31/5 hoặc hôm kia 2/6 mới qua biên giới (thật ra vào ngày lễ, chỉ có tàu hỏa mới có thể đi qua biên giới được mà thôi.) Và không ai được phép đi bộ hay đi taxi vào biên giới, phải đi xe jeep mới được. Tôi hỏi giá. Anh ta nói giá 50 tệ/người và nói gì đó có giá 80 tệ (theo tôi chắc 80 tệ là có hành lý hay bao nguyên xe thì phải? Chả hiểu). Anh ta nói muốn đi thì đi hôm nay. Tuy nhiên, tôi vừa đóng tiền phòng giá 25 tệ nếu đi thì bỏ tiền, tiếc nên quyết định sẽ đi vào ngày 2/6 cũng là ngày thứ 30 của tôi tại Trung Quốc.

Vậy là tôi kẹt lại cái thị trấn Erlian tí xíu đến 2 đêm.

Khu trung tâm của Erlian (nơi tập trung nhiều cửa hàng, ngân hàng và siêu thị) nằm rất gần ga xe lửa. Từ ga, đi bộ khoảng 5-10 phút là đến. Tại đây tôi thấy có một cái chợ bán đủ hàng hóa (không có bán thức ăn đâu) và đối diện cái chợ là một công viên hay quảng trường gì đó. Xung quanh khu vực này, xe công an và quân đội đậu đầy. Trên lề đường, cứ cách vài trăm mét là có một tốp lính đứng gác hoặc đang đi qua lại. Tôi thấy có rất nhiều người có khuôn mặt dẹp đi xe đến chợ này mua sắm và trước cổng chợ là xe jeep đậu đầy. Ở đây hình như họ nói tiếng Mông thì phải. Tôi thấy có một phụ nữ rao gì đó. Tôi hỏi bà ta bằng tiếng Hoa thì họ không biết. Có người biết bập bẹ. Tôi nói xe đi Mông Cổ phải không. Họ nói phải và cho giá là 80 tệ. Tôi chê mắc, họ xuống giá 70, rồi 60. Có người đồng ý giá 50 bởi vì không thấy tôi có hành lý gì hết. Tôi nói hôm sau mới đi cơ.
                                                                                                                           
Tại chợ này có một nhóm chuyên đổi tiền cho du khách. Sau đây là tường thuật của tôi về một vụ MONEY SCAM mà không biết tôi hay họ ai là nạn nhân nữa???

MONEY SCAM tại Erlian

Khi tôi loanh hoanh tại khu chợ thì thấy có hai phụ nữ nói tiếng Hoa phổ thông và chìa ra một xấp tiền có hình Thành Cát Tư Hãn. Tò mò, tôi đứng lại xem thì họ hỏi tôi có đổi tiền không. Tôi nói có và hỏi giá. Họ nói gì đó mà hình như là giá từ Nhân dân tệ sang tiền Mông Cổ thì phải. Tôi nói tôi đổi tiền Euro (họ gọi gì đó giống như You Yuan). Tôi hỏi tỷ giá. Họ cho tôi tỷ giá khá thấp. Lúc ở Hohhot, tôi đã tra tỷ giá trên mạng rồi mà. EUR 100 tương đương 174.000 MNT (tiền Mông Cổ). Họ nói tỷ giá này cao quá nên họ sẽ không lời. Tôi định bỏ đi vì nghĩ bụng ngày hôm sau đổi ở Zamiin Uud (thị trấn sát biên giới bên phía Mông Cổ) cũng không muộn. Nhưng họ lại đồng ý đổi. Tôi nói chỉ đổi EUR 50. Vậy là họ lấy máy tính ra bấm 174 chia 2 thì ra 87.000 MNT.

Khi họ bắt đầu đếm tiền và đưa cho tôi thì tôi khá lúng túng trước tiền Mông Cổ (lần đầu được cầm tiền có Thành Cát Tư Hãn mà). Họ đưa tôi 16 tờ có trị giá 5.000  và nói đây là 8 vạn (ở Trung Quốc họ vẫn dùng từ “vạn” ấy) và sau đó đưa cho tôi một xấp tiền lẻ có trị giá 100 và 50. Tôi lúng túng và không biết đếm thế nào. Một phần vì tiền lạ quá, một phần vì họ dùng từ “vạn” nên tôi phải dịch trở lại “vạn” là “chục ngàn”, một phần là vì tôi luôn lúng túng với tiền bạc (thật kỳ lạ phải không các bạn???), một phần là tôi lo sợ họ đưa tiền giả. Thật ra lúc đầu họ định lừa tôi với con số lẻ 7.000 kia, nghĩa là họ dự định đưa cho tôi 82.000 MNT thay vì 87.000 nhưng khi thấy tôi lúng túng với các tờ tiền có hình Thành Cát Tư Hãn thì họ nảy ý lừa tôi nhiều hơn.

Kinh nghiệm cho các bạn khi đổi tiền ở thị trường chợ đen là khi người đổi tiền (đặc biệt là bọn người ấy Hoa) lại “ngọt ngào” và “tốt bụng” đến ngoài dự kiến là họ đang lừa ta đấy.

Họ lấy lại các tờ tiền và chỉ tôi cách đếm và đếm đi đếm lại. Một phụ nữ đếm tiền cho tôi xem. Một phụ nữ khác móc túi lấy ra thêm 5 tờ tiền có trị giá 1.000 MNT nữa và khi tôi thấy họ có hai tờ tiền 1.000 khá mới và khá đẹp thì nói rằng tôi muốn hai tờ tiền này. Người phụ nữ đếm tiền ngọt ngào nói người kia đưa cho tôi tiền mới. Và lần này chị ta cầm xấp 16 tờ 5.000 lại cho vào chung với xấp tiền Nhân dân tệ của chị ta. Chị ta cột thun xấp tiền và đếm cho tôi thấy 16 tờ, xong thì đưa cho tôi và nói tôi cất kỹ đi. Còn chị kia thì đếm xấp tiền cho tôi thấy là 7.000. Họ yêu cầu tôi đưa tiền Euro ra. Tôi lần vào túi bao tử và móc ra tờ 50 euro. Hình như lần đầu họ nhìn thấy tiền euro hay sao ấy. Họ không hề xăm soi xem tiền thiệt hay giả nữa chứ. Họ cứ cầm lấy và xuýt xoa đây là tiền euro sao.

Họ tốt bụng đến mức chỉ vào xấp 16 tờ 5.000 và bảo tôi cho vào túi bao tử ấy kẻo rớt mất. Tôi cười cười và nói không sao. Họ ngọt ngào tạm biệt tôi và bước đi. Thật ra tôi cũng không nghĩ là họ lấy bớt vài tờ từ xấp 5.000 kia bởi vì rõ ràng là tôi thấy 16 tờ kia mà. Tôi chỉ sợ bị tiền giả nên vào công viên trước mặt và lấy tiền ra xem mặt của Thành Cát Tư Hãn cũng như đếm lại tiền của mình.

Khi chỉ có một mình thì tôi bình tâm ngồi đếm tiền. Tôi phát hiện xấp 5.000 chỉ có 10 tờ thôi. Vậy là cái bọn ngọt ngào đó đã rút mất 6 tờ 5.000 của tôi. Thật sự khi đó tôi không biết làm gì bởi vì tôi nghĩ sau khi lừa tôi thì họ đi mất rồi, dễ gì mà đứng đấy, và lúc đó không phải trước cổng chợ nên hầu như không ai thấy. Khá lúng túng! Tôi định bỏ qua luôn và xem như đó là tiền ngu. Tuy nhiên, tôi lỡ cho họ biết mình là người Việt Nam rồi mà bây giờ lại chấp nhận bị lừa thì “nhục” cho quốc thể quá! (Tôi đã nói rồi mà mỗi một du khách Việt Nam ở nước ngoài là một đại sứ của người Việt Nam ấy.)

Tôi quay lại chợ với hy vọng mong manh là gặp lại họ -thật ra tôi cũng chả nhớ mặt họ nữa bởi vì lúc đó chỉ chăm chăm nhìn vào các tờ tiền có hình Thành Cát Tư Hãn thôi. Tôi thấy có một phụ nữ đeo khẩu trang với một cái túi trước bụng –tôi bước đến, nói đại: Ni huan wo tơ qian –tuy bu tuy? (bà đổi tiền cho tôi, phải không?) Bà ta đổi giọng và nói tiếng Mông. Lúc đó có một phụ nữ khác nữa đến và bọn họ bỏ đi. Tôi bước theo và lặp lại câu nói. Vài phụ nữ đến – thật ra họ đến vì nghĩ tôi muốn đổi tiền. Tôi chỉ đại tùm lum vào đám người đó (có nhớ mặt họ đâu) và nói: đổi tiền của tôi phải không? Họ lãng ra.

Tôi thật sự không hy vọng mình có thể lấy lại tiền mà chỉ muốn loa lên cho mọi người biết tôi vừa bị lừa. Nhiều người trong số họ có mặt dẹp lắm và tôi nghĩ hai phụ nữ đổi tiền cho tôi có thể là người Hoa và không thuộc nhóm này.

Một phụ nữ có vẻ như “xếp sòng” ấy hỏi tôi muốn đổi tiền à. Tôi nói tôi đổi tiền rồi và hai người Hoa lấy mất tiền tôi rồi. Vài người tụ tập quanh tôi. Thật sự lúc đầu họ cũng chả hiểu tôi muốn nói gì. Cuối cùng khi họ hiểu ra thì à lên và có vẻ như lãng ra. Bỏ mặc tôi ấy. Bà “xếp song” nói tôi có làm rớt tiền không chứ dân đổi tiền ở khu này toàn là người tốt không hà. Khi nghe đến vụ rớt tiền, tôi nhớ đến money scam mà tôi gặp ở Myanmar. Vậy có thể nhóm này là một chăng??? Tôi lúng túng và nói bâng quơ theo kiểu phân trần: wo qu cong an jiu (tôi ra đồn công an đây) –thật sự tôi chả biết từ “đồn công an” nên dùng đại từ “cong an jiu” là nơi tôi hay đến để gia hạn visa ấy.

Điều tôi không hề nghĩ và ngờ đến là từ “cong an” lại có sức mạnh ghê gớm đối với họ. Thật sự, tôi nghĩ họ sẽ nói: đi đi (giống như kiểu ở Việt Nam ấy). Lúc đó, một đội lính đi diễu hành qua. Người phụ nữ “sếp xòng” mời tôi vào cửa bên trong chợ để nói chuyện .Để “rủ” được tôi vào trong, bà ta nói “wo men gui ni qian” (Chúng tôi sẽ trả tiền cho bạn). Tôi hơi ngạc nhiên bởi vì tôi biết người phụ nữ này không phải là người lừa tôi. Tuy nhiên trước sự tử tế của bà ta nên tôi đi vào. Họ hỏi tôi tỷ giá đổi. Tôi nói 174. Họ nói cao quá và yêu cầu tôi đổi với tỷ giá 140. Và bọn họ lúc đó khoảng hơn 10 người đứng cạnh hoặc lòng vòng gần đó và trao đổi lào xào qua lại bằng tiếng Mông.

Lúc đó tôi quả thật là một mình đứng giữa “bầy sói” ấy. Tất cả những người lúc đầu có vẻ như người bàng quan ấy thật ra là cùng một bọn cả và tôi nắm được điểm yếu của họ là họ không muốn tôi đi ra báo công an. Tôi cũng biết được điểm mạnh của mình là tôi không rành tiếng Hoa nên họ có nói hay chửi rủa tôi thì tôi cũng không hiểu; ngoài ra tôi đang ở giữa chợ, bên ngoài là công an và quân đội và bên trong tôi thấy có người mặc sắc phục của bảo vệ qua lại. Cái này gọi là “biết địch biết ta.”

Người phụ nữ “xếp sòng” ở đây quả là tay “sừng sỏ”, bà ta dùng đủ mọi chiến thuật từ ngọt ngào đến cao giọng, và còn được một đám tay sai đứng gần hùa theo để làm cho tôi đổi tiền với tỷ giá thấp hơn hoặc chấp nhận đổi nhân dân tệ thay cho tiền Mông Cổ. Thật sự họ chỉ làm cho tôi điên tiết lên mà thôi. Tôi nghĩ lúc này mà giao dịch với cả một bầy sói thì chỉ có lỗ với lỗ nên tôi nói không đổi tiền gì hết, trả tiền lại cho tôi. Thật ra trong bụng tôi cũng lo rằng họ sẽ nói hai phụ nữ kia lấy tiền đi mất rồi, có đâu mà trả (cho dù họ có nói thế thì tôi cũng có hiểu tiếng Hoa đâu các bạn nhỉ - không hiểu tiếng bản xứ nhiều khi có lợi như thế đấy.) Tôi cứ một mực đòi lấy tiền lại, họ nói thế nào cũng không nghe (bởi vì có nghe cũng không hiểu hehhehe). Tôi nói hoặc là tỷ giá 87 hoặc là lấy tiền lại.

Bà “xếp sòng” nói gì đó mà tôi đoán rằng “đã mua hàng miễn trả lại.” Tôi nói hai người kia đồng ý với tỷ giá 87 thì tôi mới đổi, không phải là 87 thì tôi không đổi nữa. Bà “xếp song” nói tiền Euro đổi sang nhân dân tệ chỉ có 7 thôi. Tôi lấy máy tính của bà ta bấm và nói tại ngân hàng tôi đổi được 9.2 ấy. Thấy tôi có vẻ cương quyết, hai phụ nữ trẻ có thái độ côn đồ đến và nói gì đấy có vẻ hung hăng lắm (họ trẻ đến mức lúc đầu tôi tưởng họ là học sinh, bây giờ lộ hình là kẻ đổi tiền.) Họ quát lên với tôi gì đấy mà tôi đoán là “hàng mua rồi miễn trả lại.” Dám quát tôi đấy à? Đã chúng mày lừa tiền của bà mà còn dám quát bà nữa đấy à? Tôi điên tiết và thật sự là tôi “gầm lên” (tôi có giọng opera ấy nhé và giọng này được huấn luyện hàng năm trời qua việc “quát” học trò đấy.): tỷ giá 87 thì tôi đổi, không phải 87 thì tôi không đổi, không trả lại tiền thì tôi đi ra đồn công an. Chắc tiếng gầm của tôi ghê gớm lắm hay sao (sau đó thì tôi bị đau cả cuống họng cả buổi chiều vì tiếng gầm này) mà hai đứa trẻ ranh đó cũng như tiếng lao nhao xung quanh tắt đài.

Người phụ nữ xếp sòng bảo tôi đợi một chút, bà ta điện thoại cho ai đó mà lúc sau tôi biết là hình như chồng bà ta ấy đem tiền đến trả. Khi họ trả tiền cho tôi, tôi biết cả một bầy sói đang quan sát mình (và họ biết tôi là người Việt Nam ấy) nên tôi không cần vội vã. Tôi lấy lại tờ tiền euro, cầm lên lật qua lật lại quan sát thật kỹ, sau đó cất vào túi bao tử, rồi mới lấy 57.000 MNT ra trả lại cho họ. Người phụ nữ cầm lấy tiền tôi đếm lớn tiếng trước mặt tất cả người khác. Tôi cười thầm trong bụng vì lấy lại được tiền nhưng vẫn giữ mặt lạnh băng, nói một tiếng gọn lỏn “Xie xie” (Cảm ơn) và bước ra. Người phụ nữ xếp sòng nói léo nhéo gì đó sau lưng tôi nhưng tôi chả hiểu nên cứ thế mà thẳng bước.

Khi ra ngoài trông thấy mấy anh lính trẻ măng diễu hành qua lại, tôi nói thầm trong bụng: “Cảm ơn nhé! Không có mấy anh lính này thì tôi cũng không có đủ can đảm mà đối đầu với cả một bầy sói trong kia đâu.” Tôi quả thật là may mắn!!!!

Thật sự tôi vẫn phục người Hoa bởi tinh thần đoàn kết khi làm ăn của họ -dù là hợp pháp hay phi pháp. Cái tinh thần này thì dân Việt Nam chúng ta còn lâu mới sánh nổi đấy nhé. Thật sự một anh bạn từng đi du học lấy bằng tiến sĩ tại Đức kể cho rằng khi Đông Đức và Tây Đức vừa sáp nhập thì dân Việt Nam bên đó “đánh hơi” ra một phi vụ làm ăn béo bở - đó là buôn thuốc lá lậu từ Đông Đức sang Tây Đức nhưng cái bọn Việt Nam tham lam và ngu xuẩn này chả biết phối hợp để thống trị thị trường này mà họ lại quay sang “chém giết” lẫn nhau, thậm chí các băng đảng còn rượt đuổi nhau bắn súng ầm ầm ngoài đường. Vậy là cảnh sát Đức vào cuộc. Lúc đó thì người dân và chính quyền Đức mới “tá hỏa” ra và từ đó về sau họ “cạch” luôn cả người Việt Nam.

Ví dụ thứ hai để cho thấy tính ngu xuẩn và ăn xổi ở thì của dân Việt Nam, đó là việc làm cà vạt. Lúc đó, người Đức rất chuộng loại cà vạt được dân Việt Nam làm bằng tay. Tuy nhiên các hãng lại tranh đua nhau đưa hàng vào siêu thị nên lần lượt giảm giá để siêu thị chấp nhận hàng của mình chứ không phải của đối thủ. Vậy là chỉ có người làm công bị thiệt do lãnh lương quá thấp trong khi các siêu thị lời to vì nhập hàng giá rẻ nhưng vẫn giữ giá bán như cũ ấy. Thế là các hãng sản xuất Việt Nam do hạ giá thành quá nhiều nên lần lượt tự diệt và nhường lại cả thị trường này cho người Trung Quốc.

Vì vậy khi ai đó khen rằng người Việt Nam “thông minh” thì các bạn chớ dại dột mà tin theo nhé bởi nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam, ông Trần Quốc Vượng, đã chứng minh được rằng cái thông minh của dân Việt Nam thực ra chỉ là “khôn vặt” mà thôi. Mà “khôn vặt” là gì thì các bạn biết rồi đó- chỉ giỏi ở những cái nhỏ và linh tinh thôi, còn đối với những việc lớn thì không đủ khả năng. Lý do không đủ khả năng là do mình chả biết tính kế lâu dài mà toàn hành xử theo kiểu “ăn xổi ở thì” do vậy “tự mình diệt mình.” Chả trách chi mà bọn Ba tàu bảo: “Dân Việt Nam chúng mày ngu, chết ráng chịu!”

Bài liên quan: Tôi đi Mông Cổ (1): Biên giới Trung Quốc-Mông Cổ và thủ tục